Wołodymyr Zełenski z pierwszą wizytą w Serbii. Celem rozmowy o handlu i energii oraz osłabienie wpływów Moskwy

Pierwsza prezydencka wizyta w Belgradzie

Prezydent Wołodymyr Zełenski przybył do Belgradu w piątek wieczorem, 7 sierpnia 2026 r., z pierwszą oficjalną wizytą w Serbii od objęcia urzędu w 2019 r. Na lotnisku im. Nikoli Tesli powitała go minister energetyki i górnictwa Dubravka Handanović, po czym udał się na oficjalną kolację z prezydentem Aleksandarem Vučiciem. W sobotę, 8 sierpnia, przywódcy przeprowadzili rozmowy w pałacu prezydenckim, a następnie wzięli udział we wspólnej konferencji prasowej. Wizyta jest częścią serii zagranicznych podróży Zełenskiego, mających na celu konsolidację międzynarodowego wsparcia w obliczu nasilających się rosyjskich ataków na Ukrainę.

Współpraca gospodarcza i wolny handel

Vučić i Zełenski zapowiedzieli zamiar sfinalizowania umowy o wolnym handlu do końca 2026 r. Porozumienie to jest kluczowe dla kandydatury Serbii do Światowej Organizacji Handlu oraz stanowi warunek konieczny akcesji do UE. Ukraina blokowała umowę od 2005 r. z powodu kwot i ceł nałożonych na jej sektor rolniczy. Zełenski przekazał, że omówiono wspólne projekty infrastrukturalne, współpracę energetyczną oraz bezpieczeństwo żywnościowe przed nadchodzącą zimą. Serbia pozostaje silnie uzależniona od Rosji w kwestii dostaw gazu ziemnego i odmówiła nałożenia sankcji na Moskwę, czego Vučić nie zmienił podczas wizyty.

Bezpieczeństwo i kryzys energetyczny

Zełenski stwierdził, że po powtarzających się rosyjskich atakach na infrastrukturę energetyczną Ukraina nie posiada już praktycznie żadnej nienaruszonej elektrowni cieplnej, opisując sytuację przed zbliżającą się zimą. Podziękował Vučiciowi za nowy program pomocy humanitarnej skoncentrowany na sektorach medycznym i energetycznym. Wizytę poprzedziło zmasowane rosyjskie bombardowanie Kijowa i okolic w nocy z piątku na sobotę, w wyniku którego zginęły co najmniej trzy osoby, a siedem zostało rannych. W nocy ze środy, 5 sierpnia, w rosyjskich atakach zginęło co najmniej 17 osób.

„Rosyjskie rakiety są zaprojektowane specjalnie po to, by uczynić życie Ukraińców nie do zniesienia.”

Integracja z UE i wzajemne stanowiska

Zełenski zadeklarował, że Ukraina poparłaby przyspieszenie procesu akcesyjnego Serbii do UE, dodając, że każdy europejski naród powinien otrzymać jasny sygnał, iż Europa go potrzebuje. Serbia jest kandydatem do UE od 2012 r., a negocjacje akcesyjne rozpoczęły się w 2014 r. Vučić w lipcu 2025 r. wyraził sceptycyzm wobec szybkiego rozszerzenia UE, co Zełenski przyjął do wiadomości.

„Rozumiem Aleksandara, gdy wyraża swój sceptycyzm, o którym szczegółowo rozmawialiśmy wczoraj. Ukraina nie ma czasu na sceptycyzm, jesteśmy w stanie wojny, jesteśmy świadomi i rozumiemy, jaka musi być przyszłość Ukrainy.”

Vučić potwierdził, że Serbia utrzyma poparcie dla integralności terytorialnej Ukrainy, w tym terytoriów okupowanych przez Rosję od 2014 r. W zamian Ukraina nie uznała niepodległości Kosowa, proklamowanej w 2008 r., co Vučić wielokrotnie doceniał.

„Nigdy nie usłyszeliście złego słowa o naszym kraju, ani od Wołodymyra Zełenskiego, ani od nikogo innego na Ukrainie, i jestem za to niezwykle wdzięczny naszym ukraińskim przyjaciołom.”

Kontekst geopolityczny

Anonimowy wysoki rangą urzędnik ukraiński przekazał agencji AFP, że celem Kijowa jest oderwanie Serbów od obozu Rosji, nazywając wizytę policzkiem dla Rosjan. Vučić stara się utrzymywać relacje zarówno z Rosją, jak i Ukrainą, dążąc jednocześnie do członkostwa w UE. Spotkał się z Władimirem Putinem w Moskwie w maju 2025 r. oraz ponownie w Pekinie we wrześniu tego samego roku. W maju 2025 r. rosyjska Służba Wywiadu Zagranicznego oskarżyła serbskie firmy zbrojeniowe o sprzedaż amunicji Ukrainie przez kraje trzecie, mimo oficjalnej neutralności Belgradu. Vučić obiecał wówczas zablokowanie wszelkich podejrzanych kontraktów i wstrzymał eksport broni, amunicji oraz sprzętu wojskowego.