Debata w parlamencie

W poniedziałek, 19 października 2026 r., Federação Portuguesa pela Vida (FPV) zorganizowała w parlamencie (Assembleia da República) debatę na temat aborcji. Wzięli w niej udział przedstawiciele PSD, CDS-PP oraz Chega. Były premier Pedro Passos Coelho w przemówieniu otwierającym wezwał do powrotu do środków zatwierdzonych przez jego rząd w 2015 roku. Zmiany te wprowadzały opłaty za zabiegi oraz wymóg konsultacji ciężarnej z psychologiem i pracownikiem socjalnym. Parlament przyjął je pod koniec tamtej kadencji, jednak w grudniu 2015 r. lewica je uchyliła. Passos argumentował, że zostały one odrzucone bez wyjaśnienia i sprawa wymaga ponownej dyskusji.

Cudzoziemki i wzrost liczby aborcji

Passos oparł swoje argumenty na danych Direção-Geral de Saúde (DGS) za rok 2025 i lata wcześniejsze. Wskazał, że liczba aborcji znacząco wzrosła od 2021 roku, co stanowi pierwszy tak wyraźny wzrost od 2007 roku, a trend ten utrzymuje się bez jasnego wyjaśnienia. Zwrócił również uwagę na rosnący udział cudzoziemek wśród kobiet przerywających ciążę w Portugalii, który według DGS wyniósł około 15,6% w 2008 roku i 44,2% w 2025 roku. Stwierdził, że związek między tymi trendami nie jest przypadkowy i wymaga zbadania.

200815,6%

202544,2%

2008

15.6 %

2025

44.2 %

Dane z tekstu artykułu

„Nie wydaje się, aby istniały jakiekolwiek dane uzasadniające złagodzenie warunków prawnych przeprowadzania aborcji.”

Passos zaznaczył, że nie otwiera na nowo debaty nad zasadą dekryminalizacji aborcji, która obowiązuje od 2007 roku. Celem ma być ocena praktycznego stosowania obecnego prawa i zasugerowanie zmian legislacyjnych, które mogłyby ograniczyć jego negatywne skutki. Wyraził również zainteresowanie wyjaśnieniem, dlaczego przepisy z 2015 roku zostały wycofane zaledwie kilka miesięcy po ich wprowadzeniu.

Reakcja rządu i PSD

Paulo Lopes Marcelo, wiceprzewodniczący klubu parlamentarnego PSD, odpowiadając na pytania z sali, stwierdził, że program rządu nie przewiduje zmian w prawie aborcyjnym. Przypomniał, że premier i przewodniczący PSD Luís Montenegro zobowiązał się do utrzymania obecnych ram prawnych, a programy PSD i CDS-PP poprzedniego oraz obecnego rządu nie zawierają takich zmian. Montenegro podczas kampanii wyborczej w 2024 roku określił kwestię aborcji jako zamkniętą. Marcelo dodał, że referendum z 2008 roku zatwierdziło dekryminalizację, a nie liberalizację czy ułatwienie dostępu. Podkreślił, że PSD wezwało DGS i Ministerstwo Zdrowia do zapewnienia ciężarnym informacji wymaganych przez prawo, co obecnie nie jest realizowane.

Działania opozycji i odwrócenie zmian z 2015 roku

Partia CDS-PP przedstawiła w 2025 roku propozycję powrotu do formuły z 2015 roku, jednak PSD nie dopuściło do jej przyjęcia. Podczas debaty moderator i uczestnicy pytali przedstawicieli PSD, dlaczego partia nie wykorzysta obecnego układu sił w parlamencie, aby zmienić prawo zgodnie z sugestiami Passosa. Wystąpienie to miało miejsce po wywiadzie, w którym Passos przedstawił się jako kandydat na premiera, o czym informował portal Observador.