Fundación Bancaja w Walencji otwiera retrospektywę stulecia hiszpańskiego malarza Ximo Michavili

Retrospektywa stulecia w Walencji

Fundación Bancaja w Walencji otwiera wystawę "Ximo Michavila. Centenario (1926-2026)" w środę, 7 października 2026 r., upamiętniając 100. rocznicę urodzin artysty. Retrospektywa będzie dostępna dla zwiedzających w siedzibie instytucji przy Plaza Tetuán do 14 lutego 2027 r. Kuratorem wystawy jest historyk sztuki Juan Manuel Bonet, były dyrektor IVAM oraz Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía. Ekspozycja gromadzi 100 prac powstałych w latach 1951–2004. Rafael Alcón, prezes Fundación Bancaja, podkreślił podczas prezentacji, że wystawa ma na celu przybliżenie twórczości artysty szerszej publiczności oraz zaprezentowanie jej młodszym pokoleniom. Carmen Michavila, córka artysty, współpracowała przy organizacji, aby przedstawić wszystkie etapy jego kariery, wyrażając nadzieję, że wystawa po zakończeniu prezentacji w Walencji trafi do innych instytucji kultury.

Twórcza ewolucja na przestrzeni sześciu dekad

Retrospektywa obejmuje sześć dekad kariery Michavili, od figuracji, przez konstruktywizm geometryczny, po abstrakcję krajobrazową i studia muzyczne. Urodzony w l'Alcora w 1926 r. i zmarły w Albalat dels Tarongers w 2016 r. Michavila początkowo kształcił się na nauczyciela, zanim porzucił studia filozoficzne i literackie, by wstąpić do Real Academia de Bellas Artes de San Carlos. Jego wczesne życie zostało naznaczone przez hiszpańską wojnę domową, podczas której w 1937 r. w wyniku bombardowania zginęła jego babcia, a on sam odniósł poważne obrażenia. Najwcześniejszym eksponatem jest portret ojca w bibliotece z 1951 r., prezentowany obok portretu pisarza Joana Fustera oraz wczesnych przedstawień miejskich Walencji, w tym "Circo de suburbio".

Jest dzieckiem wojny, tego pokolenia naznaczonego fizycznie i psychicznie przez wojnę domową, a także okres powojenny.

Krajobrazy Albufery i inspiracje muzyczne

Po zdobyciu uznania dzięki abstrakcji geometrycznej w latach 60. i 70. XX wieku, m.in. w ramach grupy Grupo Parpalló i galerii takich jak madryckie Espacio Theo, Michavila przeszedł kryzys artystyczny i blokadę twórczą. Za namową psychologa poszukiwał uspokajającego krajobrazu, co skłoniło go do wyjazdu Land Roverem nad lagunę Albufera na południe od Walencji, gdzie w 1978 r. rozpoczął cykl abstrakcyjnych pejzaży. Bonet zauważył, że te kompozycje znad jeziora wpisują się w nurt, który Elaine de Kooning nazwała abstrakcyjnym impresjonizmem, praktykowanym w Hiszpanii przez Fernanda Zóbela i Alberta Ràfolsa-Casamadę. Retrospektywa zawiera również dedykowaną salę audio poświęconą inspiracjom muzycznym. Zwiedzający mogą zobaczyć obrazy inspirowane eksperymentalnym kompozytorem Johnem Cage'em, którego Michavila poznał podczas spotkań w Pampelunie w 1972 r., przy akompaniamencie muzyki Kurta Weilla, Arnolda Schönberga i Pierre'a Schaeffera.

Zbiory archiwalne i wypożyczenia instytucjonalne

Wystawa gromadzi dzieła pochodzące od ponad 50 publicznych i prywatnych właścicieli, w tym Museo de Bellas Artes de València, Universitat de València, Colección Martínez Guerricabeitia, Ateneo Mercantil oraz rad prowincjonalnych Alicante, Castellón i Walencji. Kilka obrazów jest prezentowanych publicznie po raz pierwszy, w tym "Llac nocturno" (ok. 1980), "R+A2:C7-646" (1982) i "Alborada" (2004). Oprócz płócien wystawa obejmuje ponad 80 materiałów archiwalnych przechowywanych przez Archivo General y Fotográfico de la Diputación de Valencia. Zbiory te obejmują korespondencję osobistą, materiały graficzne, fotografie oraz projekty scenografii teatralnych, które Michavila stworzył dla Teatro Español Universitario pod kierunkiem reżysera Antonia Díaza Zamory.