Oknówka wybrana Ptakiem Roku 2027 w głosowaniu internetowym, mimo spadku liczebności populacji

Jaskółka wybrana pod swoją nieobecność

Oknówka (Mehlschwalbe) została wybrana na „Vogel des Jahres 2027”, czyli Ptaka Roku, w głosowaniu internetowym zorganizowanym przez Naturschutzbund Deutschland (NABU) oraz bawarski Landesbund für Vogel- und Naturschutz (LBV). Organizacje ogłosiły wynik 15 października 2026 r. Oknówka zdobyła 45,2 proc. głosów, wyprzedzając muchołówkę żałobną (22,3 proc.), kruka (15,2 proc.), pluszcza (10,8 proc.) oraz żurawia (6,5 proc.). W głosowaniu online wzięło udział ponad 148 tys. osób, z czego ponad 21 tys. z Bawarii. Oknówka zastępuje kuropatwę, która była Ptakiem Roku 2026.

NABU i LBV opisują zwycięzcę jako wybranego pod swoją nieobecność, ponieważ ptak ten spędza zimę w Afryce na południe od Sahary. Do Niemiec wraca na początku kwietnia, aby wyprowadzić lęgi, a poza sezonem lęgowym gromadzi się w duże stada. Od 2021 r. głosowanie odbywa się online, jednak obie organizacje wcześniej ustalają krótką listę pięciu kandydatów. Plebiscyt organizowany jest od ponad 50 lat, aby zwrócić uwagę na ochronę ptaków.

Dlaczego gatunek jest zagrożony

Niemcy uznają oknówkę za gatunek zagrożony, a ekspert ds. ochrony ptaków w NABU, Martin Rümmler, wskazuje, że w kraju żyje jeszcze do 770 tys. par lęgowych. Populacja stale się kurczy, a NABU wskazuje na kilka przyczyn. Istniejące gniazda są nielegalnie niszczone, a ptaki przeganiane z budynków. Współczesna architektura pozostawia niewiele miejsc lęgowych, ponieważ gładkie ściany zewnętrznych elewacji po renowacji nie dają ptakom oparcia dla gniazd. Uszczelnione podjazdy i drogi polne eliminują kałuże błota, które są im potrzebne jako materiał budowlany, podczas gdy liczba owadów latających, którymi się żywią, spada.

Rümmler wprost ocenił sytuację.

Niestety, nowy Ptak Roku jest zagrożony.

Upały, dwa lęgi i budowa gniazd

Każde gniazdo może zawierać do 1500 grudek błota, które ptaki zbierają z kałuż i mieszają ze śliną, budując je kawałek po kawałku. Oknówki często wyprowadzają dwa lęgi rocznie, co pomaga zrekompensować utratę zniesienia lub śmierć młodych. Fale upałów związane ze zmianami klimatu stanowią kolejne zagrożenie, ponieważ gniazda pod krawędziami dachów mogą się silnie nagrzewać. Martin Klatt, specjalista ds. ochrony przyrody z NABU w Badenii-Wirtembergii, przekazał, że tego lata młode jaskółki wyskakiwały z gniazd. Dla piskląt, które nie potrafią jeszcze latać, może to stać się śmiertelną pułapką.

Jak można pomóc

Rada Rümmlera dla gospodarstw domowych jest prosta.

Możesz pomóc nowemu Ptakowi Roku, tolerując jego gniazda na swoim domu.

Kałuże błota na podwórku lub w ogrodzie zapewniają ptakom materiał budowlany, a ogród przyjazny owadom przyciąga pożywienie. Miasto Landshut zainstalowało w 2024 r. sztuczne gniazda, aby wesprzeć oknówki, co przyniosło efekty. Hasło kampanii kandydatury brzmiało „Auf gute Nachbarschaft” (Na dobre sąsiedztwo), co nawiązuje do bliskiego życia ptaka obok ludzi jako gatunku gniazdującego w budynkach.