Berlińska Volksbühne odwołuje wydarzenie dla czarnoskórych dzieci po rasistowskich groźbach

Odwołanie ze względów bezpieczeństwa

Berlińska Volksbühne oraz stowarzyszenie Each One Teach One (EOTO) odwołały zaplanowane na piątek 14 sierpnia popołudnie na basenie dla czarnoskórych dzieci i młodzieży, powołując się na obawy o bezpieczeństwo. Wydarzenie, które miało odbyć się w basenie typu pop-up "Volksbad" przed teatrem na Rosa-Luxemburg-Platz, stało się, jak określiła to Volksbühne, "celem prawicowej i rasistowskiej nagonki". EOTO poinformowało, że od momentu rozpoczęcia publicznej dyskusji otrzymywało rasistowskie wiadomości z pogróżkami, groźby przemocy oraz dyskryminujące komentarze w mediach społecznościowych. Organizacja stwierdziła, że nie jest w stanie zagwarantować fizycznego i psychicznego bezpieczeństwa dzieci, "nawet przy wsparciu ochrony i policji", oraz nie może zapewnić bezpiecznego dotarcia na miejsce i powrotu ze względu na eksponowaną lokalizację basenu.

Dyrektor Volksbühne, Matthias Lilienthal, przekazał stacji Radio3 (rbb), że w piątek między 12:00 a 18:00 basen będzie nieczynny. Zapowiedział, że w południe będzie obecny przy Volksbadzie, aby rozmawiać z zainteresowanymi. Planowane jest wydarzenie zastępcze dla czarnoskórych dzieci i młodzieży, choć nie odbędzie się ono w piątek. Lilienthal dodał, że Volksbühne będzie kontynuować współpracę z EOTO i rozważy inne działania dla tej grupy.

Volksbad i jego koncepcja

Volksbad stoi przed Volksbühne na Rosa-Luxemburg-Platz od 7 sierpnia 2026 r. i ma pozostać do 1 października. Wstęp jest bezpłatny, nie wymaga okazania dowodu tożsamości. Basen ma według różnych źródeł (ZEIT ONLINE oraz wcześniejszy artykuł Tagesspiegel) pięć metrów długości lub (według późniejszego artykułu Tagesspiegel) 25 metrów długości oraz 1,30 metra głębokości. W wybrane dni basen jest zarezerwowany dla określonych stowarzyszeń. EOTO, które zajmuje się przeciwdziałaniem rasizmowi i wzmacnianiem pozycji osób czarnoskórych oraz współtworzy otwarte w tym roku centrum Black Communities Center w berlińskim Wedding, zostało zaproszone przez Volksbühne do wyłącznego korzystania z obiektu w piątek od 12:00 do 18:00. Inne grupy, w tym stowarzyszenie streetworkingowe Gangway oraz Flussbad Berlin, które prowadzi kampanię na rzecz zniesienia zakazu kąpieli w Szprewie, również otrzymują dni na wyłączność. Basen był zamknięty od wtorku z powodu awarii pryszniców i miał zostać ponownie otwarty w piątek.

Polityczna krytyka

Przewodnicząca AfD, Alice Weidel, nazwała wydarzenie "apartheidem", nawiązując do dawnego systemu politycznego w RPA, i zażądała cięć finansowych. Radna dzielnicowa CDU, Aileen Weibeler (Berlin-Pankow), opublikowała na Instagramie wideo, które doczekało się tysięcy komentarzy. Skarżyła się w nim, że nie może wejść na basen, ponieważ jest biała, nazywając to dyskryminującym odczuciem. Inni użytkownicy mediów społecznościowych zarzucili Weibeler brak świadomości własnych przywilejów, a jeden z komentujących napisał, że gdy osoby kolorowe chcą bezpiecznej przestrzeni, biali natychmiast skarżą się na wykluczenie. Kandydat CDU na burmistrza, Stefan Evers, powiedział dziennikowi Bild, że jest "zwolennikiem wspólnoty" i nie popiera dzielenia ludzi według koloru skóry. Volksbühne początkowo ogłosiła wydarzenie jako "wyłącznie dla czarnoskórych społeczności", a następnego dnia skorygowała to sformułowanie.

Ramy prawne i obrona

Lilienthal bronił koncepcji, twierdząc, że wydarzenie było zgodne z wiążącymi przepisami berlińskiej ustawy antydyskryminacyjnej (LADG) i zostało pozytywnie ocenione przez urząd rzecznika ds. antydyskryminacji Senatu Berlina. Doris Liebscher, szefowa biura rzecznika LADG, stwierdziła, że ograniczone czasowo oferty dla grup strukturalnie defaworyzowanych nie stanowią dyskryminacji, a zarówno LADG, jak i ustawa o ogólnym równym traktowaniu (AGG) dopuszczają odmienne traktowanie w celu wyrównania istniejących nierówności. Lilienthal przyznał, że Volksbühne nie doceniła faktu, iż standardowa praktyka dla basenów publicznych, polegająca na rezerwowaniu czasu dla określonych grup, wywoła ogólnokrajową falę antyczarnoskórego rasizmu i nagonki. Podkreślił, że instytucje publiczne mają obowiązek oferować takie programy. Volksbühne oświadczyła, że będzie kontynuować współpracę z EOTO i innymi organizacjami społecznymi, a projekt artystyczny Volksbad potrwa do 1 października.