Obraz Gertrude Abercrombie kupiony za 30 dolarów na wyprzedaży w Michigan sprzedany za 1,35 mln dolarów

Odkrycie na wyprzedaży w Kalamazoo

Kolekcjoner poszukujący płyt winylowych i mebli na wyprzedaży majątku w Kalamazoo w stanie Michigan kupił zapomniany obraz olejny za 30 dolarów, zauważywszy go w korytarzu prowadzącym do garażu. Przybywszy późno na wyprzedaż w dawnym domu lekarza, dr. Johna T. Reynoldsa, nabywca zastał większość wartościowych przedmiotów już wyprzedanych, zanim dostrzegł płytę pilśniową o wymiarach 20 na 28 centymetrów wiszącą w ciemnym kącie. Martwa natura przedstawiała muszle i nosiła napis Abercrombie, 51 w lewym dolnym rogu. Rozpoznawszy sygnaturę chicagowskiej artystki Gertrude Abercrombie, nabywca zabezpieczył dzieło i opuścił dom.

Zachary Wirsum, starszy wiceprezes domu aukcyjnego Freeman's, opisał reakcję nabywcy i szczęśliwy charakter tego znaleziska.

Uważam, że obiektywnie rzecz biorąc, gdyby go nie kupił, obraz ten po prostu trafiłby na śmietnik. Myślę więc, że ocalił go przed wiecznym zaginięciem w mrokach czasu.

Medyczny barter i siedem dekad w zapomnieniu

Obraz pod tytułem Alderman Merriam's Shells powstał w 1951 roku jako przedstawienie muszli należących do chicagowskiego radnego Roberta Merriama. Merriam reprezentował 5. okręg Chicago, obejmujący dzielnicę Hyde Park, w której Abercrombie mieszkała i uczestniczyła w lokalnych kręgach artystycznych i jazzowych w latach 1947–1955. W 1952 roku Abercrombie podarowała obraz dr. Reynoldsowi jako zapłatę w naturze za opiekę medyczną. W latach 1952–1953 dzieło było wystawiane w Nowym Jorku, Chicago, Milwaukee i Evanston, a po raz ostatni publicznie pokazano je w Chicago Design Center w 1953 roku. Po tej wystawie obraz pozostawał w domu rodziny Reynoldsów przez ponad siedem dekad, niekatalogowany w rękach prywatnych.

Identyfikacja archiwalna i znaczenie stylistyczne

Po zakupie nabywca odwiedził retrospektywę w Milwaukee Museum of Art i zidentyfikował dzieło na archiwalnej fotografii z 1952 roku z „Chicago Tribune”, która ukazywała obraz w oryginalnej ramie obok fizycznych muszli użytych jako modele. Susan Weininger, historyczka sztuki i emerytowana profesor Roosevelt University, która rozpoczęła katalogowanie dorobku Abercrombie pod koniec lat 70., potwierdziła autentyczność dzieła. Badacze uznają obraz za punkt zwrotny, w którym Abercrombie zwróciła się ku surrealizmowi, co stanowiło jej pierwsze przedstawienie muszli i charakterystyczny motyw pękniętej muszli. Kompozycja przedstawia dziewięć muszli spoczywających na płaskiej powierzchni, podczas gdy dziesiąta unosi się w ciemnej próżni, a każda z nich jest oświetlona przez oddzielne źródła światła z przeciwległych kątów.

Konserwacja i rekordowy wynik aukcji

Przed sprzedażą konserwatorzy oczyścili płytę pilśniową z dziesięcioleci brudu, osadów powierzchniowych i silnie pożółkłego werniksu ochronnego. Dom aukcyjny Freeman's początkowo wycenił odrestaurowany obraz na kwotę od 150 000 do 250 000 dolarów. Gdy obiekt trafił na aukcję, intensywna licytacja między dwoma prywatnymi kolekcjonerami podbiła cenę do 1 352 600 dolarów (około 1,2 mln euro lub 1,12 mln franków szwajcarskich), przekraczając górną estymację ponad pięciokrotnie. Zwycięską ofertę złożył anonimowy kolekcjoner z obszaru zatoki San Francisco. Sprzedaż ustanowiła światowy rekord aukcyjny dla Abercrombie, której surrealistyczna twórczość przeżywa szerszy renesans instytucjonalny.