Hiszpania: 11 listopada odbędzie się pierwszy od 2012 roku strajk generalny

Długa historia strajków w Hiszpanii

Strajk w Hiszpanii zaplanowany na 11 listopada odbędzie się niemal 14 lat po ostatnim proteście generalnym z 2012 roku. Od pierwszego strajku w czerwcu 1985 roku, gdy w Moncloa urzędował Felipe González, kraj odnotował dziesięć takich wydarzeń. Adolfo Suárez musiał zmierzyć się z dwoma z nich, a González z czterema. Według dziennika El Confidencial średnia częstotliwość strajków wynosi mniej więcej jeden na pięć lat. Większość z nich miała charakter defensywny, stanowiąc reakcję na konkretne działania urzędującego rządu.

Strajk z 1988 roku i jego konsekwencje

Najbardziej pamiętnym wydarzeniem pozostaje strajk z 14 grudnia 1988 roku. Protestujący sprzeciwili się planowi zatrudnienia młodzieży, który w ocenie związków zawodowych zwiększał prekaryjność pracy, co ostatecznie zmusiło Gonzáleza do wycofania się z projektu. Szacuje się, że w strajku wzięło udział 7,8 mln z 8,2 mln pracujących, czyli 95% zatrudnionych, a zużycie energii elektrycznej spadło w ciągu doby o 34%. W noc strajku ekrany w 14 milionach hiszpańskich domów wygasły o północy. W książce lidera związkowego Jaimego Martíneza opisano, jak dwóch pracowników RTVE wyłączyło dźwięk, po czym mikser obrazu wygasił transmisję. Felipe González kilka miesięcy później rozpisał wybory, w których stracił większość absolutną, uzyskując 175 mandatów. Pilar Miró, ówczesna dyrektor generalna RTVE, nie blokowała strajku, co według El Confidencial zakończyło jej karierę polityczną.

Strajki wymierzone w reformy

Strajk z 2002 roku był sprzeciwem wobec dekretu José Maríi Aznara, który zmuszał bezrobotnych do przyjmowania ofert pracy niezgodnych z ich kwalifikacjami. Trybunał Konstytucyjny orzekł później, że rozwiązanie to powinno zostać wprowadzone w formie dekretu z mocą ustawy. W 2010 roku strajk wymierzono w José Luisa Rodrígueza Zapatero za otwarcie drogi do zwolnień z przyczyn ekonomicznych z 20-dniową odprawą. W 2012 roku zorganizowano dwa strajki przeciwko reformie prawa pracy Mariano Rajoya, która obniżyła koszty zwolnień. Tamten protest był drugim w ciągu ośmiu miesięcy wyrazem sprzeciwu wobec cięć budżetowych jego rządu.

Kontekst 11 listopada

El Confidencial zauważa, że tegoroczny 11 listopada będzie różnił się od 1988 roku, choćby dlatego, że RTVE przestało być monopolistą niemal cztery dekady temu. Większą zmianą jest sam rynek pracy. Uuzwiązkowienie osiągnęło najniższy poziom, mimo że zasięg układów zbiorowych w Hiszpanii jest jednym z najwyższych w UE. Indywidualne relacje pracownicze, wspierane przez zmiany technologiczne, dopełniły reszty. Dziennik wskazuje również, że we Francji i we Włoszech strajki mają obecnie charakter ofensywny lub prewencyjny, co stanowi odejście od tradycyjnego modelu, w którym związki reagowały na politykę rządu.