Niemcy chcą odesłać 11 745 azylantów do Włoch na mocy nowego paktu migracyjnego UE

Spór

Niemcy zasygnalizowały zamiar rozpoczęcia odsyłania do Włoch osób ubiegających się o azyl, które po raz pierwszy wjechały do UE przez włoskie granice, powołując się na nowy Pakt o migracji i azylu, który wszedł w życie 12 czerwca 2026 r. Rzecznik niemieckiego MSW stwierdził, że procedury te powinny rozpocząć się niezwłocznie. Niemcy odnotowały przybycie 11 745 tzw. dublinanti w pierwszej połowie 2026 r., z czego 7591 osób potwierdzono jako azylantów, którzy przybyli z krajów pierwszego wjazdu, takich jak Włochy, Grecja i Hiszpania. Lipcowy raport Komisji Europejskiej wykazał, że osiem krajów zwróciło się już do Włoch z prośbą o przyjęcie 12 migrantów, którzy wjechali do UE przez ich granice, jednak Włochy odrzuciły wszystkie wnioski. Komisja zauważyła, że państwo członkowskie nie może odmówić przyjęcia, lecz musi zaproponować alternatywny termin.

Odpowiedź Włoch

Rzym odmawia przyjęcia migrantów do czasu uruchomienia europejskiego mechanizmu solidarnościowego. Włoskie MSW stwierdziło 10 sierpnia, że przedwczesne jest zakładanie, iż ktokolwiek, kto przybył do Włoch po 12 czerwca, znajduje się już w innym kraju, biorąc pod uwagę krótki czas, jaki upłynął. Włochy argumentują również, że Niemcy powinny zatrzymać część dublinanti, ponieważ wiele organizacji pozarządowych ratujących migrantów na Morzu Śródziemnym pływa pod niemiecką banderą, w tym Sea Watch, Sea-Eye i Mission Lifeline. Minister spraw wewnętrznych Matteo Piantedosi twierdzi, że dwustronne moratorium na transfery wygasło w czerwcu 2026 r., podczas gdy Niemcy utrzymują, że obowiązywało ono tylko do grudnia 2025 r. Pierwszym odnotowanym przypadkiem jest obywatel Somalii Abdirisaq Warsame, który przybył do Hesji pod koniec marca, a jego odesłanie do Włoch zaplanowano na 19 sierpnia.

Organizacja Sea Watch odrzuciła argumentację Włoch dotyczącą rekompensat.

Mówienie o rekompensatach jest obrzydliwe. Żądanie Viminale skierowane do niemieckiego rządu, by powstrzymać organizacje pozarządowe, nie ma sensu: nie można zabronić statkowi robienia tego, do czego zobowiązuje go prawo międzynarodowe.

Nowe zasady UE

Pakt o migracji i azylu, zatwierdzony w grudniu 2025 r. i obowiązujący od 12 czerwca 2026 r., zastępuje rozporządzenie Dublin III rozporządzeniem w sprawie zarządzania azylem i migracją (AMMR). Główna zasada pozostaje niezmienna: kraj pierwszego wjazdu jest odpowiedzialny za rozpatrzenie wniosków o azyl. Zgodnie z nowymi przepisami odpowiedzialność za nielegalny wjazd wydłuża się z 12 do 20 miesięcy, pozostając na poziomie 12 miesięcy w przypadku przybycia po operacjach poszukiwawczo-ratowniczych. Jeśli dana osoba ukrywa się, transfery pozostają możliwe do trzech lat. Kraj znajdujący się pod silną presją migracyjną może wnioskować o relokację do 30 000 migrantów do innych państw członkowskich. Państwa odmawiające relokacji mogą zapłacić 20 000 euro za migranta na rzecz kraju znajdującego się pod presją.

Presja wyborcza

Zarówno Giorgia Meloni, jak i Friedrich Merz stoją przed istotnymi wyzwaniami wyborczymi. Włochy zmierzają ku wyborom krajowym, podczas gdy Niemcy głosują w Saksonii-Anhalt 6 września oraz w Berlinie i Meklemburgii-Pomorzu Przednim 20 września. AfD zyskuje w sondażach, szczególnie w Saksonii-Anhalt, gdzie znacznie wyprzedza CDU/CSU. Włoskie partie opozycyjne, w tym Partia Demokratyczna i Ruch Pięciu Gwiazd, oskarżają rząd o przedkładanie propagandy nad współpracę europejską. Niemiecki ambasador Thomas Bagger napisał w mediach społecznościowych, że Niemcy i Włochy są "idealnie zgrane" i współpracują w "maksymalnym zaufaniu" we wszystkich kwestiach migracyjnych. Meloni i duńska premier Mette Frederiksen wydały wspólny komunikat, w którym każda z liderek demonstruje wewnętrzne pozycjonowanie polityczne w kwestii stanowczości wobec migracji.

Liczby

Według IOM w 2025 r. do UE wjechało 158 003 migrantów. Z tej liczby 66 316 przybyło do Włoch, 48 916 do Grecji, a 36 775 do Hiszpanii. Ogólny trend spadkowy utrzymuje się od 2023 r., choć nierównowaga między państwami granicznymi nadal występuje. Włoski rząd zobowiązał się do przeprowadzenia 16 000 wydaleń, ale w ubiegłym roku zrealizował ich mniej niż 7 000.