Niemcy wprowadzą podatek od opakowań z tworzyw sztucznych w wysokości 550 euro za tonę

Projekt ustawy i struktura podatku

Koalicja rządząca w Niemczech, CDU/CSU oraz SPD, przygotowała projekt ustawy wprowadzającej krajowy podatek akcyzowy od opakowań z tworzyw sztucznych, który ma wejść w życie 1 lipca 2027 r. Zgodnie z projektem ustawy o podatku od opakowań z tworzyw sztucznych, firmy będą płacić 550 euro za każdą tonę plastiku zawartego w opakowaniach wyprodukowanych lub importowanych do Niemiec. Podatek obejmie opakowania, folie oraz materiały kompozytowe, w których zawartość tworzyw sztucznych przekracza 5% całkowitej masy, w tym materiały transportowe, pojemniki, wieczka, nakrętki i kapsle. Opakowania wykonane z plastiku pochodzącego z recyklingu mogą zostać zwolnione z podatku na wniosek producenta. Środek ten dotyczy podmiotów gospodarczych, natomiast osoby prywatne przekazujące towary objęte przepisami pozostają zwolnione z opłaty.

Cele fiskalne i tło unijnej opłaty

Ustawa ma na celu ograniczenie ilości odpadów z tworzyw sztucznych oraz generowanie dochodów na rzecz konsolidacji budżetu federalnego. W 2023 r. Niemcy wytworzyły około 3 mln ton odpadów z opakowań z tworzyw sztucznych. Rząd prognozuje dodatkowe wpływy podatkowe w wysokości 805 mln euro w 2027 r., które wzrosną do 1,485 mld euro w 2028 r. i utrzymają się na poziomie bliskim 1,5 mld euro rocznie. Od 2021 r. państwa członkowskie Unii Europejskiej płacą roczną składkę w wysokości 80 centów za kilogram niepoddanych recyklingowi opakowań z tworzyw sztucznych do budżetu UE, co kosztuje Niemcy około 1,4 mld euro rocznie. Rząd federalny dotychczas finansował to zobowiązanie w całości z budżetu ogólnego, bez odzyskiwania kosztów od producentów. Wdrożenie krajowego podatku będzie wymagało wydatków federalnych w wysokości 284 mln euro do 2029 r. na systemy IT i administrację celną, a następnie 104 mln euro rocznie od 2029 r.

Sprzeciw branży i spory proceduralne

Stowarzyszenia biznesowe wyraziły silny sprzeciw wobec propozycji legislacyjnej i jej ścieżki proceduralnej. W liście z 2 października 2026 r. skierowanym do minister w Urzędzie Kanclerskim Niny Warken, grupy branżowe, w tym federacja przemysłu spożywczego, Niemieckie Stowarzyszenie Handlu (HDE) oraz przemysł opakowań z tworzyw sztucznych, sprzeciwiły się procedowaniu podatku w trybie przyspieszonym. Grupy wskazały, że Ministerstwo Finansów planuje przedłożyć treść ustawy bezpośrednio do komisji budżetowej Bundestagu jako poprawkę do ustawy o finansowaniu budżetu na 2027 r., z pominięciem standardowej koordynacji ministerialnej i formalnej zgody rządu. Według szacunków rządowych, podatek nałoży na firmy jednorazowy koszt biurokratyczny w wysokości 8,8 mln euro oraz 44,1 mln euro powtarzających się rocznych kosztów przestrzegania przepisów, wynikających z obowiązków informacyjnych i dokumentacyjnych. Prezes HDE Stefan Genth skierował oddzielną skargę do Ministerstwa Gospodarki, odrzucając opłatę ze względu na wcześniejsze zobowiązania rządu.

Wprowadzenie opłaty od plastiku byłoby wyraźnym naruszeniem zawartej umowy koalicyjnej.

Reakcje środowiskowe i szersze środki fiskalne

Organizacja ekologiczna Deutsche Umwelthilfe z zadowoleniem przyjęła zasadę opodatkowania opakowań z tworzyw sztucznych, ale wezwała do wprowadzenia konkretnych ograniczeń i rozszerzeń. Rzecznik grupy stwierdził, że podatek musi dotyczyć wyłącznie produktów jednorazowych, a nie systemów opakowań wielokrotnego użytku. Organizacja wezwała również ustawodawców do rozszerzenia opłaty na papier, tekturę oraz metale, takie jak aluminium i blacha biała, aby zapobiec przechodzeniu firm na alternatywne materiały jednorazowe. Podatek od plastiku stanowi część szerszego pakietu fiskalnego wynegocjowanego przez liderów Unii i SPD w celu załatania wielomiliardowych dziur budżetowych, który obejmuje również podwyżki podatków od alkoholu i tytoniu oraz planowany podatek od cukru.