Niemiecka minister rodziny Karin Prien rozważa wycofanie się z cięć w 14-miesięcznym zasiłku rodzicielskim

Rewizja planów cięć zasiłku rodzicielskiego

Niemiecka minister rodziny Karin Prien z Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) otworzyła drogę do porzucenia planowanych redukcji federalnego zasiłku rodzicielskiego (Elterngeld). W ramach rygorystycznych celów budżetowych narzuconych wszystkim resortom, jej ministerstwo przygotowało w lipcu 2026 r. projekt reformy skracający standardowy okres uprawnień z 14 do 12 miesięcy. Propozycje te spotkały się w kolejnych miesiącach z szerokim sprzeciwem grup rzeczników oraz partnerów politycznych. Prien przekazała RedaktionsNetzwerk Deutschland (RND), że koalicja rządząca musi ponownie rozważyć, czy środki oszczędnościowe pozostają uzasadnione.

Opowiadam się za tym, abyśmy ponownie usiedli do rozmów i sprawdzili, czy środki oszczędnościowe dotyczące zasiłku rodzicielskiego są w tym zakresie celowe i uzasadnione.

Zapytana wprost o zachowanie obecnego 14-miesięcznego okna świadczeń dla rodziców, Prien potwierdziła, że jest gotowa zmienić projekt.

Jestem na to otwarta.

Mechanizmy kontrowersyjnej reformy

Pierwotny projekt ustawy miał na celu ograniczenie wydatków federalnych poprzez modyfikację zarówno czasu trwania, jak i podziału miesięcznych świadczeń. Zgodnie z tą propozycją, każdemu z rodziców przysługiwałyby trzy niezbywalne miesiące zarezerwowane, podczas gdy pozostałe sześć miesięcy można by dzielić między partnerów. W konsekwencji, jeśli tylko jeden z partnerów korzystałby z urlopu rodzicielskiego, świadczenie państwowe byłoby ograniczone do dziewięciu miesięcy. Choć projekt zakładał niewielki wzrost miesięcznych kwot wypłat, zrestrukturyzowany harmonogram wywołał krytykę za ograniczanie wyboru rodzin. Prien stwierdziła, że koalicja rządząca nie przyjęła jeszcze żadnego konkretnego modelu i kontynuuje obliczenia alternatywnych wyników budżetowych.

Przede wszystkim musimy bardziej skupić się na potrzebach rodziców. Skrócenie do dwunastu miesięcy przy innym podziale miesięcy partnerskich jest dla wielu rodzin trudne do zrealizowania.

Napięcia w koalicji i skutki wyborów krajowych

Zmiana stanowiska rządu następuje po niedawnych porażkach wyborczych CDU oraz Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD) w Berlinie, Meklemburgii-Pomorzu Przednim oraz Saksonii-Anhalt. Wyniki głosowań w tych regionach przyspieszyły wewnętrzne debaty nad priorytetami wydatkowymi i skłoniły obie partie do zakwestionowania kilku redukcji świadczeń socjalnych. Oprócz zmian w Elterngeld, koalicja analizuje plan wyeliminowania zaliczek na alimenty (Unterhaltsvorschuss) dla samotnych rodziców opiekujących się 16- i 17-latkami. Prien przypisała odpowiedzialność fiskalną ministrowi finansów i liderowi SPD Larsowi Klingbeilowi, argumentując, że jeśli SPD odrzuca cięcia socjalne, jego resort musi wygospodarować niezbędne środki.

Presja budżetowa i spadek liczby urodzeń

Zasiłek rodzicielski stanowi największy wydatek finansowy w ramach Federalnego Ministerstwa ds. Rodziny. Ostatnie dane rządowe pokazują, że świadczenie pobierało około 1,6 mln rodziców, przy czym matki stanowiły blisko 1,2 mln z tej grupy. Formuła oblicza wypłaty na podstawie dochodu netto uzyskanego przed narodzinami dziecka, co skutkuje wyższymi średnimi świadczeniami dla ojców, ponieważ matki częściej pracują w niepełnym wymiarze godzin lub pozostają poza rynkiem pracy. Debata o wydatkach toczy się w obliczu niekorzystnych trendów demograficznych, jako że w ubiegłym roku w Niemczech odnotowano najniższą liczbę urodzeń od 1946 r., mimo że CDU i SPD pierwotnie uzgodniły w umowie koalicyjnej znaczące podniesienie świadczeń rodzicielskich.