Nie żyje ks. Stanisław Małkowski, kapelan Solidarności i działacz opozycji antykomunistycznej

Kapłaństwo i opozycja antykomunistyczna

Ks. Stanisław Małkowski zmarł w nocy 7 września 2026 r. w wieku 82 lat w rodzinnym domu na terenie diecezji warszawsko-praskiej. Archidiecezja warszawska przekazała informację o jego śmierci 8 września, dodając, że szczegóły dotyczące pogrzebu zostaną ogłoszone w późniejszym terminie. Urodzony 29 lipca 1944 r. w Woli Korytnickiej koło Węgrowa, po przeprowadzce rodziny pod koniec 1945 r. dorastał w Warszawie. Ukończył socjologię na Uniwersytecie Warszawskim, a w 1964 r. wstąpił do klasztoru benedyktynów w Tyńcu. W 1970 r. rozpoczął naukę w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie, a 22 grudnia 1974 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa pomocniczego Zbigniewa Kraszewskiego. Działalność opozycyjną rozpoczął w czasach studenckich, uczestnicząc m.in. w strajkach w marcu 1968 r., co skutkowało czasowym wydaleniem z uczelni. W latach 70. współpracował z Komitetem Obrony Robotników oraz Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela, podpisał List 59 przeciwko zmianom w konstytucji PRL w grudniu 1975 r. oraz brał udział w głodówce w warszawskich kościołach od 3 do 10 października 1979 r.

Współpraca z ks. Popiełuszką i represje

Podczas studiów w seminarium ks. Małkowski nawiązał bliską przyjaźń i współpracę z ks. Jerzym Popiełuszką. Duchowni organizowali duszpasterstwo w kościele św. Anny oraz w Res Sacra Miser na Krakowskim Przedmieściu. W sierpniu 1980 r. ks. Małkowski wziął udział w strajku robotników w Stoczni Gdańskiej, zostając następnie kapelanem NSZZ Solidarność. Od 1982 r. wspólnie z ks. Popiełuszką odprawiał comiesięczne Msze za Ojczyznę w kościele św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu, które gromadziły tłumy wiernych. Ks. Małkowski organizował także msze katyńskie oraz zgromadzenia w Parku im. Romualda Traugutta i przy pomniku na Olszynce Grochowskiej. Działalność ta uczyniła go częstym celem działań Służby Bezpieczeństwa, co prowadziło do licznych zatrzymań i przesłuchań. 13 grudnia 1981 r., w dniu wprowadzenia stanu wojennego, był jedynym katolickim księdzem w Warszawie zatrzymanym przez bezpiekę. Na początku lat 80. Departament IV MSW umieścił jego nazwisko na pierwszym miejscu listy inwigilowanych duchownych, sporządzonej dla płk. Adama Pietruszki, przy czym ks. Popiełuszko figurował na drugiej pozycji.

Posługa duszpasterska i późniejsza działalność

W trakcie swojej posługi ks. Małkowski pracował w wielu parafiach w Warszawie, Skierniewicach, Ząbkach, Prudniku i Poznaniu, po krótkim nowicjacie u dominikanów w połowie lat 70. W latach 1979–1991 był kapelanem dzieci niepełnosprawnych w ruchu Wiara i Światło, a w 1983 r. objął funkcję kapelana na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie. W okresie III RP publikował artykuły m.in. w "Naszej Polsce" i "Warszawskiej Gazecie". Latem 2010 r., po katastrofie smoleńskiej, prowadził codzienne modlitwy przed Pałacem Prezydenckim i 3 sierpnia 2010 r. poświęcił krzyż upamiętniający ofiary. 11 listopada 2021 r. prezydent Andrzej Duda odznaczył ks. Małkowskiego Orderem Orła Białego, najwyższym odznaczeniem państwowym Rzeczypospolitej Polskiej.

W uznaniu znamienitych zasług w pracy duszpasterskiej, za bohaterską postawę kapelana Solidarności wspierającego słowem i czynem walkę o niepodległą i sprawiedliwą Polskę, stojącego po stronie dobra i prawdy w obronie niezbywalnych praw człowieka.

Ks. Małkowski przeszedł na emeryturę w lipcu 2022 r., mieszkając do śmierci w rodzinnym domu na terenie diecezji warszawsko-praskiej.