Montenegro przerywa dziesięciodniowe milczenie, broni policji i obarcza socjalistów winą za kryzys mieszkaniowy

Dziesięć dni nieobecności

Premier Luís Montenegro przez dziesięć dni nie miał żadnych punktów w agendzie publicznej, podczas gdy protesty mieszkaniowe wypełniały ulice Lizbony i Porto. Powrócił we wtorek, 27 października, na otwarcie debaty parlamentarnej nad budżetem państwa na 2027 rok. Było to jego pierwsze wystąpienie publiczne po tej przerwie. Partie opozycyjne oraz część społeczeństwa obywatelskiego krytykowały jego milczenie. Prezydent Seguro, który również nie pojawiał się publicznie przez prawie tydzień, zwołał w tym czasie partie oraz Radę Stanu w celu omówienia spójności społecznej, a na środę, 28 października, zaplanował spotkanie z ekspertami ds. mieszkalnictwa.

Działania policji podczas protestów

Protest na placu Rossio w Lizbonie zakończył się szarżą policji w sobotę, 24 października, a funkcjonariusze interweniowali ponownie w Lizbonie wczesnym rankiem w niedzielę, 25 października. Montenegro pochwalił Policję Bezpieczeństwa Publicznego (PSP) za sposób prowadzenia działań, opisując reakcję służb jako wyważoną i rozsądną. Powiedział w parlamencie:

„PSP wykazała się szczególną ostrożnością i kompetencją w przywracaniu normalności, gdy tylko dochodziło do ekscesów.”

Zdaniem Montenegro interwencje policji respektowały zasady adekwatności, konieczności i proporcjonalności. Odrzucił twierdzenia, jakoby prawo do demonstracji zostało ograniczone, argumentując jednocześnie, że sposób korzystania z tego prawa nie może zagrażać porządkowi publicznemu, spokojowi i zdrowiu publicznemu. Protesty odbywały się głównie w Lizbonie i Porto.

Pytanie Ventury i odpowiedź o "pracy"

André Ventura, lider partii Chega, rozpoczął swoje pytania od dociekania, gdzie przebywał Montenegro, podczas gdy funkcjonariusze policji byli atakowani i znieważani, a praworządność była zagrożona. Montenegro odpowiedział, że pracował dla kraju, pozostając w kontakcie z ministrami, członkami rządu i podległymi im służbami każdego dnia protestów. Podzielił polityków na tych, którzy postrzegają pracę jako udzielanie wywiadów i odpowiadanie na każde żądanie, oraz tych, którzy realizują politykę publiczną rozwiązującą problemy ludzi, zaliczając Venturę do pierwszej grupy. Wymiana zdań miała miejsce podczas tej samej debaty nad budżetem na 2027 rok.

Wina za kryzys mieszkaniowy i debata budżetowa

Montenegro przyznał, że kryzys mieszkaniowy ma charakter strukturalny, nie zaczął się niedawno i nie da się go rozwiązać w dwa lata. Odpowiedzialnością obarczył poprzednie rządy socjalistów, mówiąc:

„W Portugalii brakuje mieszkań, ponieważ przez ostatnie dziesięć lat nikt ich nie budował.”

Określił dorobek rządów socjalistów jako największą niekompetencję w polityce mieszkaniowej i odrzucił to, co nazwał kompleksami wyższości moralnej lewicy. Odnosząc się do proponowanych przez rząd zmian w prawie najmu lokali użytkowych, które krytykowali socjaliści, komuniści i Blok Lewicy, stwierdził, że prawo nie zostało jeszcze zmienione, a zmiany w najmie zostały zatwierdzone jedynie w ogólnym zarysie. Ostrzegł, że dalsza demagogia i populizm sprawią, że krytycy pozostaną nieistotni, i dodał, że odpowiedź rządu polega na zwiększeniu podaży mieszkań.

Co dalej

Na wtorek zapowiedziano nowy protest przed parlamentem, gdzie rząd i partie debatują nad budżetem. Ponowne pojawienie się Montenegro kończy dziesięciodniową nieobecność w agendzie publicznej, podczas gdy spotkanie Seguro z ekspertami ds. mieszkalnictwa zaplanowano na środę, 28 października.