Mikroplastik może zmieniać kolor wód Wielkiej Pacyficznej Plamy Śmieci

Dane satelitarne wskazują na błękitniejszą plamę

Naukowcy z Uniwersytetu w Bergen w Norwegii informują, że części Wielkiej Pacyficznej Plamy Śmieci, strefy akumulacji odpadów między Kalifornią a Hawajami, w ciągu ostatnich dwóch dekad stawały się coraz bardziej błękitne i zielone. Ich badanie, opublikowane w czwartek 5 listopada w czasopiśmie Communications Earth & Environment, analizowało satelitarne zapisy koloru oceanu z lat 2002–2022. W tym okresie zespół zaobserwował wyraźny wzrost jasności niebieskich i zielonych długości fal wewnątrz plamy oraz w wodach w jej pobliżu w porównaniu z otaczającym oceanem. Zmiana jest wykrywalna z orbity, co pozwoliło zespołowi na jej pomiar. Naukowcy sugerują, że przesunięcie to może być powiązane z rosnącym stężeniem mikroplastiku w wodzie.

Jak zespół badał przyczynę

Naukowcy najpierw zbadali, w jaki sposób mikroplastik pochłania i rozprasza światło w wodzie morskiej, porównując jego właściwości optyczne z naturalnymi materiałami, takimi jak fitoplankton i minerały występujące w wodzie morskiej. Dan Koestner, badacz optyki oceanicznej i współautor pracy, stworzył laboratoryjne mieszanki z odpadów plastikowych i zmierzył, jak zachowują się one pod wpływem źródeł światła i laserów. Dane laboratoryjne posłużyły następnie do symulacji, które miały sprawdzić, czy stężenie plastiku może wywołać zmianę koloru wystarczająco silną, by zarejestrowały ją satelity. Zespół modelował również alternatywne wyjaśnienia, w tym zmiany w ilości lub składzie fitoplanktonu. Według naukowców, gdy w symulacjach uwzględniono plastik, prawdopodobieństwo wystąpienia charakterystycznego błękitnego odcienia widocznego na zdjęciach satelitarnych znacząco wzrosło.

Skala pola odpadów

Badanie z 2018 roku szacowało, że w plamie znajduje się około 79 000 ton plastiku, a znaczną część tej masy stanowią porzucone narzędzia połowowe. Mikroskopijne fragmenty stanowią około 94% odpadów, choć odpowiadają jedynie za około 8% ich całkowitej wagi. Ponieważ odpady są rozproszone na dużym obszarze, a nie tworzą jednej pływającej masy, nie można ich wyodrębnić na zdjęciach satelitarnych jako pojedynczego obiektu. Szacunki dotyczące wielkości plamy są rozbieżne, a jeden z raportów podaje zakres od 1,6 mln do 4,3 mln kilometrów kwadratowych.

Czego autorzy nie wykazali

Autorzy podkreślają, że związek ten nie został jeszcze udowodniony. Shea Cheatham, główna autorka badania, przekazała w wiadomości e-mail do portugalskiego serwisu Azul, że sygnał satelitarny może odzwierciedlać obecność mikroplastiku, ale zespół nie jest jeszcze w stanie udowodnić, że kolor jest spowodowany wyłącznie przez niego. Cheatham dodała, że kolejnym krokiem są badania terenowe w obrębie plamy, w tym pomiary optyczne wody i zliczenie obecnego mikroplastiku, wyrażając nadzieję, że uda się je przeprowadzić w przyszłości. Takie monitorowanie jest trudne, ponieważ cząstki mniejsze niż 300 mikrometrów wymykają się tradycyjnym technikom wielkoskalowym, co zmusza naukowców do pobierania próbek na morzu i analizowania ich w laboratorium, co jest procesem powolnym i kosztownym. Wcześniejsze eksperymenty wykazały już, że cząstki te posiadają właściwości optyczne zdolne do zmiany sposobu, w jaki światło oddziałuje z wodą, jak podano w komunikacie prasowym badania.

Kluczowe daty

Zapis satelitarny analizowany przez zespół rozpoczyna się w 2002 roku i kończy w 2022 roku, a artykuł ukazał się w listopadzie 2026 roku. Szacunek tonażu z 2018 roku wyprzedza badanie o osiem lat. Poniższa oś czasu przedstawia te punkty orientacyjne.

Naukowcy twierdzą, że potwierdzenie tego związku wymaga pomiarów terenowych, których jeszcze nie przeprowadzili.