Szefowa MFW ostrzega: globalny dług przekroczy 100% PKB, rentowność obligacji rośnie

Rekordowy dług i konsolidacja fiskalna

Globalny dług publiczny zmierza powyżej 100% produktu krajowego brutto, osiągając najwyższy poziom od czasów drugiej wojny światowej. Przemawiając 7 października 2026 r. w Singapurze, dyrektor zarządzająca Międzynarodowego Funduszu Walutowego Kristalina Georgiewa stwierdziła, że rządy nie mogą polegać wyłącznie na wzroście gospodarczym w celu redukcji zobowiązań. Gospodarki rozwinięte o wysokim poziomie zadłużenia, w tym Stany Zjednoczone, Japonia, Niemcy, Francja, Włochy, Portugalia i Irlandia, stoją przed pilną potrzebą średnioterminowej konsolidacji fiskalnej.

Georgiewa zwróciła się do liderów gospodarczych przed dorocznymi spotkaniami MFW i Banku Światowego, zaplanowanymi na przyszły tydzień w Bangkoku. Zaapelowała o bezpośrednie działania budżetowe zamiast ich odraczania.

Moje przesłanie do światowych decydentów gospodarczych na przyszły tydzień brzmi: nie możemy dłużej zwlekać z niezbędnymi działaniami politycznymi. Macie narzędzia, teraz wykażcie się mądrością, by z nich skorzystać.

Szoki energetyczne i presja na rentowność obligacji

Rynki długu skarbowego mierzą się z narastającą presją wynikającą z przedłużających się konfliktów na Bliskim Wschodzie i w Ukrainie. Wojna z udziałem Iranu utrzymuje ceny ropy naftowej na poziomie 100 USD za baryłkę, a uszkodzona infrastruktura rafineryjna dodaje 100 USD za baryłkę marży rafineryjnej do oleju napędowego i paliw pokrewnych. Te podwyższone koszty energii nadal napędzają inflację, zmuszając banki centralne do korygowania polityki pieniężnej.

Europejski Bank Centralny, amerykańska Rezerwa Federalna oraz Bank Japonii podniosły koszty kredytu w odpowiedzi na inflację, podczas gdy Bank Anglii utrzymuje swoją stopę procentową na poziomie 3,75%. Rentowność 10-letnich obligacji rządowych w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Japonii wzrosła do poziomów niewidzianych odpowiednio od 2007, 2009 i 1996 roku.

Podwyższona rentowność zwiększa koszty obsługi długu w czasie rygorystycznych ograniczeń budżetowych i konkurujących ze sobą priorytetów wydatkowych, w tym obronności.

Ryzyka i szanse sztucznej inteligencji

Globalna gospodarka doświadcza również rozbieżnych sił wynikających z nakładów inwestycyjnych na sztuczną inteligencję. Szacunki MFW wskazują, że sprzęt i powiązane technologie stanowią obecnie ponad 10% światowego handlu towarami. Skuteczne wdrożenie AI może dodać 0,5 punktu procentowego do światowego wzrostu gospodarczego, przy czym nakłady kapitałowe mają przewyższyć historyczne wydatki na koleje, sieci energetyczne i telekomunikacyjne.

Siedem z dziesięciu największych gospodarek zaangażowanych w handel związany z AI znajduje się w regionie Azji i Pacyfiku. Georgiewa ostrzegła jednak, że szybka rozbudowa centrów danych niesie ze sobą luki finansowe, jeśli zwroty korporacyjne nie spełnią oczekiwań.

Jeśli zyski okażą się niższe od oczekiwanych, dźwignia finansowa hiperskalowalnych dostawców oraz duże i rosnące globalne udziały w amerykańskich akcjach mogą zamienić rozczarowanie w dalekosiężny wstrząs.

Perspektywy wzrostu i szczyt w Bangkoku

Ministrowie finansów i prezesi banków centralnych ze 191 krajów członkowskich zbiorą się w Bangkoku, aby ocenić globalną stabilność finansową. MFW opublikuje zaktualizowany raport World Economic Outlook 13 października 2026 r. Poprzednia prognoza z lipca zakładała wzrost globalnej produkcji o 3,0% w 2026 r. i 3,4% w 2027 r., po średnim wzroście na poziomie 3,5% w latach 2024–2025.

Nadchodzące korekty będą obejmować znaczne obniżki prognoz wzrostu dla obszarów dotkniętych wojną, w tym Ukrainy i gospodarek państw Zatoki Perskiej doświadczających irańskich ataków i ograniczonego eksportu ropy. Poprzednie modele bazowe MFW zakładały, że ceny ropy wyniosą średnio 89 USD za baryłkę w 2026 r. i 78 USD za baryłkę w 2027 r., przy powrocie Cieśniny Ormuz do normalnego tranzytu do marca 2027 r. Georgiewa zauważyła, że rynki kontraktów terminowych przewidują utrzymanie się wysokich cen energii przez cały 2027 rok, co uniemożliwia automatyczne odciążenie bilansów publicznych.