Meta przed sądem federalnym: 29 stanów domaga się 1,4 bln USD odszkodowania za uzależnianie młodzieży

Rozpoczęcie procesu w Oakland

Federalny proces cywilny przeciwko Meta rozpoczął się w środę, 12 sierpnia 2026 r., w sądzie federalnym w Oakland w Kalifornii od wyboru ośmiu przysięgłych. Sędzia Yvonne Gonzalez Rogers, która wiosną przewodniczyła głośnej sprawie między Elonem Muskiem a twórcami ChatGPT, rozstrzygnie kwestię kar i środków naprawczych. Sędzia pytała kandydatów na przysięgłych o korzystanie z Facebooka i Instagrama, konta ich dzieci oraz opinie o Marku Zuckerbergu. Niektórych pytano, czy zakładali konta przed ukończeniem 13. roku życia bez wiedzy rodziców oraz czy doświadczyli problemów psychicznych. Jeden z przysięgłych porównał wyrzut serotoniny podczas przeglądania treści wywołujących niepokój do kokainy, inny stwierdził, że aplikacje zaprojektowano tak, aby "wydobywać wartość" od ludzi. Mowy wstępne zaplanowano na 18 sierpnia, a przesłuchania mają potrwać około sześciu tygodni, do końca września. Rola ławy przysięgłych będzie jedynie doradcza.

Koalicja 29 stanów

Prokuratorzy generalni Kalifornii, Kolorado, Kentucky i New Jersey prowadzą sprawę w imieniu 29 stanów, które pozywają Meta od 2023 r. Powodowie oskarżają firmę o celowe projektowanie Instagrama i Facebooka tak, aby uzależniały nieletnich, co narusza stanowe przepisy o ochronie konsumentów oraz federalną ustawę o ochronie prywatności dzieci w internecie (COPPA). Szczegółowe funkcje poddane analizie to nieskończone przewijanie, nocne powiadomienia i polubienia. Strategia prawna koncentruje się na projekcie aplikacji, a nie na treściach publikowanych przez użytkowników, co pozwala ominąć immunitet z sekcji 230, chroniący dotąd platformy technologiczne. Jak podał Bloomberg, w poniedziałek federalny sąd apelacyjny w San Francisco odrzucił wniosek Meta o zawieszenie postępowania. Sprawa wywodzi się z "Facebook Files", tysięcy wewnętrznych dokumentów ujawnionych przez byłą pracownicę Meta, Frances Haugen, które dowodzą, że firma była świadoma zagrożeń dla zdrowia psychicznego młodzieży, publicznie im zaprzeczając.

Analogia do tytoniu i potencjalne kary

Vincent Joralemon, prawnik z Center for Law and Technology na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, wskazał na podobieństwo do procesów przemysłu tytoniowego z lat 90., które zakończyły się rekordowymi wypłatami i ograniczeniami reklam skierowanych do nieletnich.

„To przypomina procesy przemysłu tytoniowego z lat 90.”

Stany domagają się kar w wysokości do 1,4 bln USD, co jest kwotą zbliżoną do kapitalizacji rynkowej Meta. W lipcu sędzia Gonzalez Rogers uznała to oszacowanie za "nieuzasadnione", odrzucając jednocześnie kontrpropozycję Meta w wysokości 4 mln USD jako "nawet nie policzek", jak podał serwis prawniczy Law360. Joralemon wskazał, że głównym zagrożeniem dla firmy jest utrata reputacji oraz obowiązek fundamentalnej zmiany produktów.

Wcześniejsze wyroki i zeznania Zuckerberga

Meta została już dwukrotnie skazana w 2026 r. W marcu ława przysięgłych w Los Angeles nakazała firmie zapłacić 6 mln USD nastolatkowi, solidarnie z YouTube. W ubiegłym tygodniu sąd w Nowym Meksyku nakazał Meta zapłatę 567 mln USD oraz zmianę sposobu działania platform dla nieletnich w tym stanie, jak podaje RFI. Według dziennika Le Temps kwota zasądzona w Nowym Meksyku wynosi blisko 1 mld USD w ramach kar i odszkodowań. Oczekuje się, że Mark Zuckerberg złoży zeznania w obecnym procesie, co będzie jego drugim wystąpieniem przed ławą przysięgłych w ciągu sześciu miesięcy. Jego wcześniejsze zeznania w Los Angeles uznano za mało przekonujące.

Linia obrony Meta

Rzecznik Meta przekazał agencji AFP, że firma jest "pewna" swoich osiągnięć w zakresie bezpieczeństwa młodzieży w internecie i obiecał "bronić się przed oskarżeniami, które zniekształcają fakty". Meta zamierza argumentować, że problemów ze zdrowiem psychicznym młodzieży nie można przypisać jednej aplikacji, a "problematyczne korzystanie" z mediów społecznościowych nie jest medycznie uznanym uzależnieniem. Szerszy front prawny przeciwko Meta obejmuje tysiące obywateli, 1200 okręgów szkolnych i 29 stanów, z pozwami złożonymi na każdym szczeblu amerykańskiego systemu sądownictwa.