Pedro Sánchez rozważa wybory 29 listopada po porażce w głosowaniu nad dekretami mieszkaniowymi

Porażka parlamentarna i presja wyborcza

Premier Hiszpanii Pedro Sánchez spędził weekend na naradach dotyczących rozwiązania parlamentu i rozpisania przedterminowych wyborów powszechnych na 29 listopada 2026 r. Kryzys polityczny zaostrzył się w piątek, gdy Kongres Deputowanych odrzucił dwa rządowe dekrety dotyczące polityki mieszkaniowej stosunkiem głosów 178 do 172. Konserwatywna Partia Ludowa (PP) oraz Vox zagłosowały przeciwko tym środkom wraz z siedmioma deputowanymi z partii Junts per Catalunya, co doprowadziło do rozbicia kruchej większości parlamentarnej rządu. Czołowi przedstawiciele Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) oraz kilku ministrów wezwało Sáncheza do natychmiastowego rozpisania wyborów, zamiast kontynuowania negocjacji w parlamencie, który znalazł się w impasie. Rozwiązanie parlamentu ogłoszone w poniedziałek pozwoliłoby na wyznaczenie 29 listopada jako najwcześniejszego możliwego terminu wyborów zgodnie z hiszpańskim prawem wyborczym.

Kryzys mieszkaniowy i protesty uliczne

Porażka legislacyjna nastąpiła po dniach nasilających się protestów ulicznych, wywołanych eksmisją 87-letniej niepełnosprawnej mieszkanki Madrytu, Maricarmen Abascal, która miała miejsce 23 września. Abascal mieszkała w tym lokalu przez 70 lat, zanim fundusz inwestycyjny nabył nieruchomość i podniósł jej miesięczny czynsz z 500 euro do 2650 euro, co później sąd obniżył do 1650 euro przy jej miesięcznej emeryturze wynoszącej 1350 euro. W sobotę, 3 października, ponad 70 tys. demonstrantów zebrało się na Plaza de Cibeles w Madrycie po przemaszerowaniu z czterech różnych punktów miasta. Organizatorzy protestu z Sindicato de Inquilinas ostrzegli, że koordynują działania z największymi federacjami związków zawodowych w kraju, aby przygotować ewentualny strajk generalny, jeśli władze nie wprowadzą surowych limitów czynszów i nie wstrzymają eksmisji. W ciągu ostatniej dekady ceny mieszkań w Hiszpanii wzrosły o 63%, a średnie czynsze o 80%, co przyczynia się do około 25 tys. eksmisji rocznie.

Presja opozycji i stanowisko partii

Liderzy opozycji rozpoczęli skoordynowane kampanie publiczne, żądając natychmiastowego rozwiązania parlamentu. Partia Ludowa promowała w mediach społecznościowych hasztag Elecciones ya, podczas gdy PSOE odpowiedziała hasłem Yo voté sí, broniąc odrzuconego dekretu mieszkaniowego. Burmistrz Madrytu José Luis Martínez-Almeida potępił pakt rządowy i wezwał do natychmiastowego zakończenia kadencji parlamentu.

To jest kadencja, która nigdy nie powinna się rozpocząć. Wszyscy wiedzieliśmy, że wynajmowanie Pałacu Moncloa z Puigdemontem jako właścicielem nie było najlepszym pomysłem.

Sekretarz generalny PP Miguel Tellado bezpośrednio wezwał premiera do podpisania dekretu wyborczego bez wahania.

Pedro, nie zastanawiaj się dłużej, zrób to. Rozpisz wybory powszechne jutro, naciśnij przycisk.

Rzeczniczka PP Ester Muñoz stwierdziła, że Sánchezowi brakuje odwagi politycznej, by stanąć bezpośrednio przed wyborcami.

Nie wierzę w to, ponieważ Pedro Sánchez jest bardzo tchórzliwy. Pedro Sánchez się boi.

Prognozy sondażowe i przeszkody logistyczne

Prognozy liczby mandatów sprzed kryzysu wskazują na znaczną przewagę konserwatywnej opozycji nad koalicją rządzącą. Model symulacji statystycznej z Madrytu dał połączeniu Partii Ludowej i Vox 85% prawdopodobieństwa uzyskania bezwzględnej większości, prognozując 137 mandatów dla PP, 107 dla PSOE i 62 dla Vox. Łączna liczba 199 mandatów znajduje się 23 miejsca powyżej 176 potrzebnych do uzyskania bezwzględnej większości w 350-osobowym Kongresie. Sánchez wcześniej zniwelował ośmiopunktową stratę podczas kampanii w 2023 r., ale stratedzy socjalistyczni mierzą się obecnie z luką rzędu 15–16 punktów procentowych w opublikowanych badaniach.

Poniedziałkowy harmonogram instytucjonalny również stanowi praktyczną przeszkodę dla natychmiastowego ogłoszenia rozwiązania parlamentu. Sánchez ma zaplanowane otwarcie 29. Krajowego Kongresu Firm Rodzinnych w Madrycie o godzinie 09:30, podczas gdy król Filip VI i królowa Letycja wyruszają z oficjalną wizytą państwową do Finlandii.