Protesty w Madrycie: opozycja żąda przedterminowych wyborów i postawienia Pedro Sáncheza przed sądem

Mobilizacja w centrum Madrytu

Setki demonstrantów zgromadziły się w sobotę 26 września na Plaza de Cibeles w Madrycie, skąd wyruszyli w stronę Arco de la Victoria w pobliżu Pałacu Moncloa. Wydarzenie, zorganizowane pod nazwą Drugi Marsz dla Godności, zostało zwołane przez sieć obywatelską Sociedad Civil Española przy oficjalnym wsparciu i udziale Partii Ludowej oraz Vox. Uczestnicy nieśli hiszpańskie flagi i hasła wymierzone w rząd centralny, koncentrując się na kwestiach zarządzania państwem oraz polityce granicznej w Afryce Północnej. Trasa marszu wiodła przez stolicę, kończąc się w pobliżu oficjalnej rezydencji szefa rządu.

Żądania i zaplecze polityczne

Organizatorzy opublikowali manifest, w którym wzywają premiera Pedro Sáncheza do natychmiastowej dymisji i wyznaczyli ultimatum na rozpisanie wyborów parlamentarnych przed 15 listopada 2026 r. Platforma zapowiedziała, że jeśli wybory nie zostaną ogłoszone do tego terminu, pokojowa presja obywatelska zostanie zaostrzona. Oprócz przedterminowych wyborów, organizatorzy domagają się militaryzacji Ceuty i Melilli w związku z niedawnymi wydarzeniami migracyjnymi w tych miastach autonomicznych.

„My, Hiszpanie, musimy zareagować. bierność nie jest opcją. Albo będziemy się bronić, albo zginiemy.”

Lider Vox, Santiago Abascal, wziął udział w marszu i skrytykował sposób, w jaki władze wykonawcze radzą sobie z kryzysem migracyjnym w Ceucie. Abascal skrytykował również Partię Ludową za odmowę poparcia formalnych kroków prawnych przeciwko Sánchezowi w sprawie zdrady stanu. Partia Ludowa, której przewodzi Alberto Núñez Feijóo, wsparła wydarzenie i potwierdziła swój udział, koncentrując przekaz na opozycji politycznej i żądaniu wcześniejszych wyborów krajowych.

Mechanizm konstytucyjny i tło platformy

Sociedad Civil Española postuluje skorzystanie z artykułu 102 Konstytucji Hiszpanii, aby postawić Sáncheza przed sądem za rzekomą zdradę stanu i przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu państwa. Zgodnie z przepisami konstytucyjnymi, taka inicjatywa wymaga poparcia jednej czwartej członków Kongresu Deputowanych i musi zostać zatwierdzona bezwzględną większością głosów. Próg ten wymagałby głosów partii Junts oraz wspólnych mandatów Partii Ludowej i Vox.

Sieć stojąca za protestem

Sociedad Civil Española przedstawia się jako niezależna koalicja zrzeszająca od 100 do 200 stowarzyszeń obywatelskich, choć nie utrzymuje formalnej hierarchii organizacyjnej. Z grupami wchodzącymi w jej skład związani są m.in. były deputowany Ciudadanos Marcos de Quinto oraz Alejo Vidal-Quadras, współzałożyciel Vox i były regionalny lider Partii Ludowej w Katalonii. Carlos de Palma, emerytowany oficer wojskowy zasiadający w komitecie koordynacyjnym, wyjaśnił, że koalicja skupia się na szerokiej opozycji wobec Sáncheza.

„Wzywanie do wyborów jednoczy nas w poczuciu ponad podziałami na prawicę, lewicę i centrum. Jesteśmy pluralistyczni, ponad wszelkimi wrażliwościami. Zasadniczo jedną z naszych reguł jest nieangażowanie się w żadną partię, ale w przypadku Pedro Sáncheza robimy to, ponieważ zniszczył on swoje ugrupowanie.”

Platforma ta funkcjonuje jako następczyni Plataforma por la España Constitucional, która w maju 2025 r. zorganizowała podobną demonstrację w Madrycie, domagając się dymisji Sáncheza i natychmiastowych wyborów. Obecna mobilizacja następuje po zgromadzeniu z 2 września na Plaza de Cibeles, gdzie około 50 000 osób protestowało w związku z sytuacją migracyjną w Ceucie.