Prace konserwatorskie na terenie kampusu sportowego

Konserwatorzy w Lipsku rozpoczęli pierwsze od ponad pięciu dekad kompleksowe czyszczenie pomnika o nazwie Aufbruch. Czterech specjalistów z berlińskiej firmy konserwatorskiej Haber & Brandner pracuje na rusztowaniach wokół konstrukcji, która znajduje się na terenie kampusu sportowego Uniwersytetu w Lipsku. Zespół ręcznie usuwa nagromadzone warstwy brudu i korozyjne osady, które przez pięćdziesiąt lat braku konserwacji osadziły się na chropowatej powierzchni brązu. Po oczyszczeniu powierzchni pracownicy nałożą ochronną warstwę wosku, aby zabezpieczyć metal przed szkodliwym wpływem warunków atmosferycznych.

„Celem jest usunięcie szkodliwych warstw utlenienia i skorup brudu.”

Projekt renowacji kosztuje około 50 tys. euro. Finansowanie w całości zapewnia Wolny Kraj Związkowy Saksonia jako właściciel dzieła, jak poinformował Ingo Fischer, kierownik sekcji w państwowym przedsiębiorstwie zarządzającym nieruchomościami i budownictwem.

Skala i charakterystyka fizyczna

Rzeźba z brązu to monumentalny relief z czasów NRD. Konstrukcja mierzy 14,4 metra szerokości, 6 metrów wysokości i 3 metry głębokości, a jej całkowita waga wynosi 33 tony. Centralnym elementem wizualnym jest czterometrowa głowa Karola Marksa, zwrócona sztywno w lewą stronę.

Ponieważ odlew z brązu charakteryzuje się grubą, nierówną fakturą, zanieczyszczenia środowiskowe i sadza przez dziesięciolecia mocno przylgnęły do metalu. Konserwatorzy zauważyli, że brak regularnej konserwacji od momentu powstania dzieła pozwolił na narastanie gęstych skorup utlenienia na całej powierzchni.

Przeniesienie z fasady uniwersytetu

Dzieło sztuki zostało pierwotnie zamontowane nad głównym wejściem do kompleksu Uniwersytetu Karola Marksa w centrum Lipska w latach 70. Socjalistyczny budynek wzniesiono w miejscu dawnego kościoła uniwersyteckiego św. Pawła, który został wysadzony w powietrze na polecenie władz SED. Relief wisiał przy wejściu do około dwudziestu lat temu, kiedy to budynek uniwersytecki z czasów NRD przeznaczono do rozbiórki.

Następnie robotnicy pocięli 33-tonową konstrukcję z brązu na trzy części i przenieśli elementy do magazynu. Los pomnika wywołał w Lipsku długie i burzliwe debaty publiczne dotyczące tego, jak miasto powinno traktować wyraziste symbole wizualne reżimu komunistycznego. W 2008 roku władze ponownie zmontowały trzy części i zainstalowały relief w obecnej lokalizacji na kampusie sportowym uniwersytetu, choć wówczas nie przeprowadzono specjalistycznych prac konserwatorskich.

Kontekst historyczny i ochrona

Relief został zaprojektowany przez kolektyw artystyczny w składzie: Klaus Schwabe, Frank Ruddigkeit i Rolf Kuhrt. Rudolf Hiller von Gaertringen, kierownik zbiorów sztuki Uniwersytetu w Lipsku, śledził historię pomnika i zauważył, że od momentu powstania w latach 70. nie był on poddawany konserwacji technicznej.

„Dla nas jest to istotne z punktu widzenia historii uniwersytetu.”

Hiller von Gaertringen przyznał, że choć dzieło niesie ze sobą ciężki bagaż ideologiczny reżimu NRD, stanowi ważny zapis historii współczesnej i dziedzictwa uniwersytetu. Trwające prace konserwatorskie mają na celu ustabilizowanie konstrukcji z brązu i zachowanie pomnika dla kolekcji uniwersyteckiej.