Szef wywiadu wojskowego Libijskiej Armii Narodowej zginął w zamachu w Bengazi

Zamach

Fawzi al-Mansouri, brygadier w wieku około pięćdziesięciu lat i dyrektor wywiadu wojskowego Libijskiej Armii Narodowej (LAN), zginął w poniedziałek 10 sierpnia. Ładunek wybuchowy przymocowany do jego pojazdu eksplodował, gdy al-Mansouri opuszczał meczet Sayyida Aisha w dzielnicy al-Hawari w Bengazi. LAN ogłosiła jego śmierć w nocnym oświadczeniu, potępiając "tchórzliwy i przestępczy akt". Zdjęcia krążące w mediach społecznościowych przedstawiały płonący pojazd i zwęglone ciało al-Mansouriego obok niego. Żadna grupa nie przyznała się do ataku.

Zabójstwo to jest jednym z pierwszych ukierunkowanych zamachów na tak wysokiego rangą przedstawiciela LAN od około dekady, jak podaje specjalista ds. regionu cytowany przez AFP. Od 2014 roku w Bengazi nie odnotowano żadnych celowych zabójstw oficerów LAN ani funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa, co stanowiło okres, w którym rodzina Haftarów promowała swoje osiągnięcia w zakresie bezpieczeństwa na wschodzie kraju.

Kluczowa postać w aparacie Haftarów

Al-Mansouri, pochodzący z Adżdabiji w północno-wschodniej Libii, pełnił funkcję szefa wywiadu wojskowego od 2024 roku. Był jednym z najważniejszych dowódców wojskowych w LAN i pozostawał w bliskich relacjach z Chalifą Haftarem oraz jego synami, Chaledem i Saddamem, przy czym ten drugi jest wyznaczonym następcą swojego osiemdziesięcioletniego ojca. W latach 2014–2017 al-Mansouri odegrał kluczową rolę w bitwach, które zapewniły Haftarowi kontrolę nad wschodnią Libią poprzez wyparcie grup dżihadystycznych. Brał również udział w planowaniu i realizacji ofensywy na Trypolis w 2019 roku, która zakończyła się w 2020 roku wycofaniem sił Haftara do Syrty.

Saddam Haftar uczestniczył w pogrzebie al-Mansouriego i oświadczył, że sprawcy "nie unikną kary". Chaled Haftar, inny syn Chalify zajmujący wysokie stanowiska w LAN, przekazał AFP, że atak miał charakter "terrorystyczny" i że "wskazówki prowadzą do nikczemnej taktyki terrorystycznej". Wysoki rangą urzędnik wojskowy poinformował AFP, że władze wschodnie podejrzewają atak dżihadystów, oczekując na zakończenie dochodzenia. Biuro Chaleda Haftara ogłosiło później aresztowanie "komórki terrorystycznej w Bengazi przygotowującej akty sabotażu", nie łącząc tego jednak bezpośrednio z zamachem.

Konsekwencje dla zjednoczenia

Zamach następuje w delikatnym momencie dla politycznej ścieżki Libii. Trwa plan mediacji waszyngtońskiej mający na celu zjednoczenie podzielonych instytucji kraju, popierany publicznie przez LAN. Jak podaje La Repubblica, w proces mediacji zaangażowany jest Massad Boulos, specjalny doradca Donalda Trumpa ds. świata arabskiego.

Ekspert ds. Libii Jalel Harchaoui stwierdził, że zabójstwo "zakłóci, lub przynajmniej opóźni" porozumienie wynegocjowane przez USA.

„Porozumienie opiera się na dwóch założeniach: że w Bengazi panuje bezpieczeństwo oraz że dla wyższych oficerów lojalność wobec Saddama (syna i następcy Haftara) gwarantuje ochronę w twierdzy, jaką jest Bengazi.”

Hamish Kinnear, analityk z brytyjskiej firmy Verisk Maplecroft, powiedział AFP, że "atak o takim stopniu zaawansowania w twierdzy LAN jest również poważnym ciosem dla wizerunku bezpieczeństwa grupy" oraz że "nic z tego nie wróży dobrze planowi USA dotyczącemu zjednoczenia Libii".

„Informacje wywiadowcze wymagane do skutecznego wyeliminowania tak wysokiej rangi postaci świadczą o znaczących zdolnościach sprawcy.”

Podzielona Libia

Od czasu upadku i śmierci Muammara Kaddafiego w 2011 roku Libią rządzą dwie rywalizujące administracje: uznawany przez ONZ rząd w Trypolisie pod przewodnictwem premiera Abd al-Hamida ad-Dubajby oraz rywalizująca władza w Bengazi wspierana przez Chalifę Haftara i parlament. LAN kontroluje cały wschód i duże części południa, podczas gdy na zachodzie regularnie dochodzi do starć między grupami zbrojnymi. Reuters poinformował, że atak przebiegał według modus operandi charakterystycznego dla porachunków wymierzonych w libijskich urzędników wojskowych oraz że w ostatnich miesiącach w Trypolisie i zachodniej Libii zamordowano kilku dowódców wojskowych i milicji, a wyniki dochodzeń nigdy nie zostały podane do publicznej wiadomości.