Syria mianuje byłego dowódcę SDF Mazlouma Abdiego doradcą prezydenta
Prezydent Syrii Ahmed al-Sharaa mianował byłego szefa Syryjskich Sił Demokratycznych Mazlouma Abdiego doradcą prezydenta. Decyzja zapadła kilka dni po tym, jak kurdyjska formacja zakończyła proces demilitaryzacji i integracji z siłami państwowymi.
Dekret prezydencki i integracja
Prezydent Syrii Ahmed al-Sharaa wydał oficjalny dekret mianujący byłego kurdyjskiego dowódcę wojskowego Mazlouma Abdiego doradcą prezydenta republiki. Oficjalny dokument, opublikowany przez państwową agencję informacyjną SANA, wskazuje go pod jego imieniem rodowym, Mustafa Khalil Abdi. Nominacja nastąpiła po publicznym ogłoszeniu przez Abdiego w telewizji, że Syryjskie Siły Demokratyczne zakończyły swoją misję i formalnie rozwiązały się jako autonomiczna organizacja zbrojna. Abdi potwierdził, że rozwiązanie weszło w życie z chwilą włączenia kurdyjskich jednostek bezpośrednio do regularnych brygad armii syryjskiej. Ruch ten włącza kurdyjskie kierownictwo do administracji przejściowej w Damaszku, która przejęła władzę po upadku rządu Baszara al-Asada w grudniu 2024 r.
Tło wojskowe i zwrot dyplomatyczny
Urodzony w pobliżu Kobane w 1967 r. Abdi wstąpił do Partii Pracujących Kurdystanu (PKK) w 1990 r., a po wybuchu syryjskiej wojny domowej w 2011 r. współtworzył Powszechne Jednostki Ochrony (YPG). Międzynarodową rozpoznawalność zyskał podczas obrony Kobane przed Państwem Islamskim w 2015 r., co doprowadziło do utworzenia wspieranych przez USA SDF jeszcze w tym samym roku. Przez ponad dekadę Abdi dowodził SDF jako faktyczną siłą zbrojną samorządnego regionu Rożawy w północnej i wschodniej Syrii. Po odsunięciu od władzy Asada pod koniec 2024 r. nowa administracja w Damaszku rozpoczęła negocjacje w celu przywrócenia scentralizowanych rządów na całym terytorium Syrii. Trudne rozmowy i starcia zbrojne w styczniu zmusiły kurdyjskich liderów do przyjęcia porozumienia o integracji, które zamieniło autonomiczną administrację na gwarantowane prawa mniejszości w ramach państwa syryjskiego.
- Mazloum Abdi wstępuje do Partii Pracujących Kurdystanu
- Wybucha syryjska wojna domowa i powstają kurdyjskie siły YPG
- Powstają Syryjskie Siły Demokratyczne przy wsparciu USA po zwycięstwie w Kobane
- Prezydent Baszar al-Asad zostaje odsunięty od władzy po prawie 14 latach wojny
- Damaszek i SDF osiągają porozumienie o integracji po starciach terytorialnych
- SDF formalnie rozwiązują się w ramach armii syryjskiej, a Abdi zostaje doradcą prezydenta
Reakcja międzynarodowa i pakty bezpieczeństwa
Formalne rozwiązanie struktur i nominacja polityczna zostały zaakceptowane przez międzynarodowych aktorów zaangażowanych w Syrii, w tym Stany Zjednoczone, Rosję i Turcję. Specjalny wysłannik USA Tom Barrack pochwalił dyplomatyczne rozwiązanie między Damaszkiem a kurdyjskim kierownictwem, podkreślając rolę sił kurdyjskich w regionalnych działaniach antyterrorystycznych.
Tak właśnie wygląda prawdziwa integracja... dawni oponenci o odmiennych punktach widzenia wypracowują dyplomatyczne rozwiązanie, aby wzmocnić suwerenne państwo Syria.
Po oświadczeniu Abdiego prezydent Rosji Władimir Putin przeprowadził rozmowy telefoniczne z prezydentem Sharaą na temat nowych ustaleń dotyczących bezpieczeństwa w całym kraju. Moskwa sfinalizowała z Damaszkiem porozumienia w sprawie przekształcenia swoich instalacji wojskowych w bazie morskiej w Tartus i bazie lotniczej Chmejmim w wspólne centra szkoleniowe, przekazując jednocześnie projekty cywilne pod kontrolę syryjską. Rozwój ten oznaczał również istotną zmianę dla Turcji, która przez długi czas postrzegała SDF jako oddział PKK, organizacji, która rozpoczęła zbrojną rebelię w 1984 r., zanim wyrzekła się przemocy.
Wyzwania administracyjne i kwestie suwerenności
Wchłonięcie SDF kończy ponad dekadę faktycznej kurdyjskiej niezależności administracyjnej i wojskowej na bogatej w ropę północy. Choć pakt integracyjny podporządkowuje kurdyjskie jednostki jednemu dowództwu wojskowemu, Damaszek nadal napotyka na tarcia logistyczne i polityczne w ustanawianiu pełnej władzy państwowej. Rząd syryjski domaga się twardego harmonogramu całkowitego wycofania tysięcy tureckich żołnierzy stacjonujących w północnych strefach przygranicznych. Ponadto integracja instytucji cywilnych dawnej autonomicznej administracji wymaga zasypania głębokich podziałów powstałych w ciągu 14 lat konfliktu. Władze państwowe muszą teraz wdrożyć obiecane prawa mniejszości, rządząc populacją, w której Arabowie stanowią 90% ogółu mieszkańców.
