Ramiro Valdés, dowódca rewolucyjny, który zbudował kubański aparat wywiadowczy, zmarł w wieku 94 lat

Ramiro Valdés Menéndez, wicepremier i jedna z ostatnich postaci historycznych rewolucji kubańskiej, zmarł rankiem w niedzielę 21 czerwca 2026 roku w Hawanie. Prezydent Miguel Díaz-Canel potwierdził śmierć w mediach społecznościowych, nazywając stratę taką, która „boli głęboko, jak strata ojca”. Nie podano przyczyny zgonu. Valdés miał 94 lata.

Życie w rewolucji

Urodzony 28 kwietnia 1932 roku w Artemisa, Valdés wstąpił w szeregi powstańców Fidela Castro w wieku 21 lat. Został lekko ranny podczas szturmu na koszary Moncada 26 lipca 1953 roku, nieudanego powstania, które zapoczątkowało bunt przeciwko Fulgencio Batisty. Po okresie więzienia i wygnania w Meksyku znalazł się wśród 82 mężczyzn, którzy 2 grudnia 1956 roku popłynęli jachtem Granma na Kubę. Tylko 12 przeżyło lądowanie; wśród nich byli Valdés, bracia Castro i argentyński rewolucjonista Ernesto „Che” Guevara.

Valdés został zastępcą dowódcy Guevary w Sierra Maestra i walczył u jego boku w decydującej bitwie o Santa Clarę w ostatnich dniach przed ucieczką Batisty 1 stycznia 1959 roku. Do końca kariery nosił oliwkowozielone mundury, pozostając powściągliwą postacią wojskową, która powiedziała kiedyś, że Guevara był „jednym z moich szefów w życiu”.

Architekt G2

Po zwycięstwie rewolucji Valdés został mianowany ministrem spraw wewnętrznych i założył Dirección General de Inteligencia, znaną jako G2, państwową służbę bezpieczeństwa i wywiadu. W rzadkim wywiadzie telewizyjnym z 2018 roku przyznał, jak daleko sięgał zbudowany przez niego aparat: „Nikt się nie poruszył, o czym bezpieczeństwo nie wiedziało, a to pozwoliło nam infiltrować kontrrewolucyjne organizacje i eskalować”.

„Jako minister spraw wewnętrznych Valdés zajmował się najtrudniejszą fazą konfrontacji w latach po 1959 roku.”

Kierował Ministerstwem Spraw Wewnętrznych w dwóch okresach: 1961–1968 i 1979–1985, utrzymując bliskie kontakty z KGB w czasach sowieckich. Dla przeciwników i działaczy na rzecz praw człowieka był architektem represyjnego systemu kontroli na wyspie. W 2021 roku odznaczył policjantów, którzy stłumili masowe protesty obywatelskie w tym roku.

Tytuły i późniejsze lata

Valdés posiadał honorowe stopnie Komendanta Rewolucji, Bohatera Republiki i Bohatera Pracy. Pozostawał w Biurze Politycznym Partii Komunistycznej do 2019 roku i nawet gdy Raúl Castro przekazał prezydenturę Díaz-Canelowi w 2018 roku, pozostał w rządzie jako wicepremier odpowiedzialny za kryzys energetyczny. Od zeszłego roku nie był widziany publicznie.

Reakcje

Raúl Castro, obecnie 95-letni, chwalił Valdésa w 2018 roku za „jego lojalność wobec Rewolucji i Fidela, oddanie pracy, skromność i prostotę”. Wiadomość Díaz-Canela na X zakończyła się rewolucyjnym pozdrowieniem: „Do zwycięstwa, zawsze, Komandorze!”. Oficjalne media państwowe opisały go jako „zasługującego na szacunek i podziw narodu kubańskiego za swoje oddanie i udowodnioną lojalność wobec sprawy rewolucyjnej”.