Kostaryka otwiera megawięzienie na 5100 miejsc wzorowane na salwadorskim modelu Bukele
Prezydent Laura Fernández zainaugurowała w środę, 14 października 2026 r., otwarcie ośrodka CACCO. Pierwsze transfery osadzonych zaplanowano na koniec października. Więzienie znajduje się w kompleksie La Reforma pod San José i jest wzorowane na salwadorskim zakładzie CECOT.
Nowe więzienie pod San José
Prezydent Kostaryki Laura Fernández zainaugurowała w środę, 14 października 2026 r., Centrum Wysokiego Rygoru Przeciwko Zorganizowanej Przestępczości (CACCO). Obiekt jest częścią kompleksu więziennego La Reforma w San Rafael de Alajuela, około 20 km na północny zachód od stolicy, San José. Placówka ma pomieścić 5100 osadzonych, a jej budowa kosztowała 35 mln USD. Jak podał dziennik Le Temps, więźniowie będą mieli prawo do jednej godziny na świeżym powietrzu dziennie, będą nosić pomarańczowe mundury i podlegać surowemu reżimowi odwiedzin. W inauguracji uczestniczyli salwadorscy ministrowie bezpieczeństwa i obrony.
Minister sprawiedliwości Gabriel Aguilar stwierdził, że placówka pomoże rządowi odzyskać kontrolę nad systemem więziennictwa i ograniczyć infiltrację przez zorganizowaną przestępczość. Pierwsze transfery zaplanowano na koniec października 2026 r.
CACCO zmusi przestępców do zmierzenia się z nowym modelem – modelem surowego podejścia do przestępczości. Kostaryka stanie się światowym punktem odniesienia w dziedzinie bezpieczeństwa więziennego.
Fernández, która objęła urząd 8 maja 2026 r., ma w piątek, 16 października, udać się do Salwadoru, aby odwiedzić Centrum Przetrzymywania Terrorystów (CECOT), które zainspirowało powstanie nowego więzienia.
- Laura Fernández obejmuje urząd prezydenta
- Inauguracja CACCO pod San José
- Zaplanowana wizyta Fernández w salwadorskim CECOT
- Pierwsze transfery osadzonych
Zabójstwa i szlak karteli
Kostaryka, przez długi czas oszczędzona od poziomu przemocy obserwowanego u sąsiadów, odnotowała 905 zabójstw w 2023 r., 876 w 2024 r. i 873 w 2025 r. (według Al Jazeera). Stacja NOS podała, że do 14 października 2026 r. odnotowano już ponad 640 zabójstw, z czego ponad 70 procent było powiązanych z konfliktami narkotykowymi.
W ciągu ostatniej dekady kraj stał się szlakiem tranzytowym dla kokainy z Ameryki Południowej. Departament Stanu USA w raporcie z 2025 r. wskazał, że terminal towarowy w karaibskim porcie Limón stał się punktem składowania i przeładunku kokainy zmierzającej do Europy, wykryto tam również dystrybucję fentanylu. Badaczka z Brookings Institution, Vanda Felbab-Brown, zauważyła, że obecne są tam meksykańskie kartele Sinaloa i Jalisco, kolumbijski Clan del Golfo, wenezuelski Tren de Aragua oraz włoskie mafie, obok rosnącej liczby lokalnych grup. Jej zdaniem rywalizacja między meksykańskimi kartelami zmusiła lokalne grupy do walki między sobą, co doprowadziło do wzrostu liczby zabójstw.
- 2023
- 905 zabójstwa
- 2024
- 876 zabójstwa
- 2025
- 873 zabójstwa
Model Bukele rozprzestrzenia się w regionie
Salwador pod rządami Nayiba Bukele funkcjonuje w stanie wyjątkowym od 2022 r. The Independent podaje, że uwięziono tam ponad 91 000 osób, podczas gdy Le Temps szacuje tę liczbę na 93 000 w ciągu czterech lat. Le Temps cytuje również salwadorską organizację pozarządową Socorro Juridico, według której jedna trzecia zatrzymanych jest niewinna, a ponad 500 osób zmarło w areszcie. Grupa ekspertów ONZ stwierdziła, że salwadorski model nosi znamiona zbrodni przeciwko ludzkości.
Model ten zyskuje na popularności. Prezydent Peru Keiko Fujimori, zaprzysiężona w lipcu, ogłosiła plany wizytacji CECOT, który może pomieścić około 40 000 osób, w celu budowy podobnego obiektu w kraju. Kolumbijczyk Abelardo de la Espriella prowadził kampanię pod hasłem budowy 10 megawięzień i objął urząd w sierpniu. W Brazylii prawicowy senator Flavio Bolsonaro dotarł do finałowej tury wyborów prezydenckich z programem zakładającym budowę pięciu megawięzień.
Obawy o prawa człowieka
Przeciwnicy argumentują, że Kostaryka, znana na arenie międzynarodowej z poszanowania praw człowieka, kopiuje model, który spotkał się z ostrą krytyką. NOS poinformowało, że kostarykańscy nadzorcy ostrzegają przed ryzykiem naruszeń praw człowieka, ponieważ więzienie nie posiada niezależnego nadzoru. Benjamin Lessing, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie w Chicago, badający więzienia w Ameryce Łacińskiej, ostrzegł, że politycy mogą wykorzystać popularność twardej polityki do konsolidacji władzy, zawieszania praw obywatelskich i osłabiania demokracji.