Ogólnokrajowy apel do kościołów

Raad van Kerken in Nederland wystosowała ten apel we wtorek 20 października 2026 r. w ramach kampanii Actie Onderdak. Wśród partnerów inicjatywy znajdują się Protestantse Kerk in Nederland oraz Rooms-Katholieke Kerk, a także dziewiętnaście stowarzyszonych wyznań i kilka organizacji parasolowych. Parafie proszone są o zakwaterowanie osób posiadających status uchodźcy, czyli tych, które otrzymały zezwolenie na pobyt, ale wciąż nie mają własnego domu, na okres trzech miesięcy. Główny nacisk kładziony jest na rodziny z dziećmi, a miejscem zakwaterowania może być budynek przykościelny, wolna plebania lub dom wakacyjny. Organizatorzy podkreślają, że taki pobyt pozwoli rodzinom poznać nowe otoczenie przed przeprowadzką do docelowego miejsca zamieszkania.

Niedobór mieszkań przyczyną planu

Osoby ze statusem uchodźcy mają prawo do mieszkania, jednak ich podaż jest niewystarczająca, przez co wielu z nich pozostaje w ośrodkach azylowych prowadzonych przez COA, blokując miejsca dla nowo przybyłych. Dziennik De Volkskrant podał, że w ośrodkach przebywa obecnie 19 000 takich osób, podczas gdy Trouw szacuje tę liczbę na ponad 18 000. Organizatorzy powołują się również na raport Onderzoeksraad voor Veiligheid, który pod koniec września 2026 r. wykazał, że dzieci przebywają w tymczasowych punktach recepcyjnych w warunkach strukturalnie niebezpiecznych. John van Tilborg, współprzewodniczący akcji, twierdzi, że inicjatywa jest częściowo odpowiedzią na tę sytuację. Dodał, że dzieci potrzebują bezpiecznego życia, szybkiego dostępu do szkoły i integracji w gminie, w której się osiedlają.

Pierwsze oferty i sprzeciwy

Kilka godzin po ogłoszeniu apelu pierwsze parafie zgłosiły gotowość do przyjęcia uchodźców. Van Tilborg, który kieruje również siecią INLIA, opisał przykład kościoła dysponującego miejscem dla trzech osób w małym, wolnym domu kościelnego. Inna parafia zadeklarowała możliwość udostępnienia dwudziestu miejsc w listopadzie 2026 r., zapewniając prysznice i oddzielne sypialnie, a trzecia dysponuje miejscami od 1 grudnia 2026 r., gdy zwolnią się jej domki letniskowe.

Nie każdy kościół jest gotowy na przyjęcie ludzi. Eugen Graas, ksiądz w Onze Lieve Vrouwekerk w centrum Amsterdamu, stwierdził, że apel jest słuszny, ale kościół nie posiada warunków do noclegu.

„Ale nie mamy tutaj zaplecza do noclegów.”

Dodał, że centrum spotkań kościoła jest używane codziennie i uchodźcy nie mieliby tam prywatności. W Andrieskerk w Buitenveldert zarządca przekazał, że w sali można by ustawić około osiemdziesięciu łóżek, ale odbywają się tam również nabożeństwa, więc budynek nie jest przeznaczony na schronisko.

Reakcje kościołów i rządu

Johan Visser, skryba Protestantse Kerk Amsterdam, poparł apel i powiązał go z tradycją biblijną oraz chrześcijańską myślą społeczną.

„Działanie Rady Kościołów dobrze wpisuje się w to, jak chcemy jako kościoły być gościnnymi miejscami.”

Według przedstawicieli kościołów, minister ds. azylu Bart van den Brink (CDA) miał przyjąć plan z aprobatą. COA poinformowało, że cieszy się z każdego dodatkowego miejsca. Koszty poniesione przez kościoły zostaną zwrócone, INLIA zapewni pomoc i wsparcie, a COA dopilnuje, aby po trzech miesiącach ludzie mogli przenieść się w nowe miejsce. Krajowy zarząd Kościoła Protestanckiego napisał również do swoich lokalnych parafii, że obrazy ludzi śpiących na trawie lub w błocie w Ter Apel były bolesne. Do apelu przyłączyło się również Bisdom Roermond w Limburgii.

Co dalej

Organizatorom trudno oszacować, ilu uchodźców kościoły będą w stanie przyjąć, ponieważ nie wiadomo jeszcze, ile parafii się zgłosi. Możliwości różnią się w zależności od kościoła. Derk Stegeman z grupy roboczej Raad van Kerken przyznał, że niedobór mieszkań nie zmniejszy się po trzech miesiącach, ale zaznaczył, że kościoły chcą wysłać sygnał, iż ludzie zasługują na godne miejsce pobytu. Christelijke Gereformeerde Kerken, która nie jest stowarzyszona z radą, nie bierze udziału w akcji.