Problem o charakterze strukturalnym
Włoski Trybunał Obrachunkowy (Corte dei Conti) opublikował raport dotyczący działań mających na celu skrócenie kolejek do świadczeń medycznych. Dokument, zatwierdzony 13 października przez centralną sekcję kontroli zarządzania administracją państwową (uchwała nr 54/2026/G) i upubliczniony 19 października, wskazuje, że kolejki pozostają problemem strukturalnym. Wynikają one ze słabości organizacyjnych, zarządczych i planistycznych, a nie tylko z pandemii. Trybunał przypisuje te braki głównie niedoborom personelu, zwłaszcza specjalistów, oraz nierównomiernej wydajności w poszczególnych regionach. Sędziowie opisują problem w następujący sposób:
„Kolejki do świadczeń medycznych pozostają strukturalnym problemem systemu opieki zdrowotnej.”
Przyznane środki a wydatki
Na lata 2022–2028 państwo przeznaczyło około 3,71 mld euro na walkę z kolejkami. Dane Ministerstwa Zdrowia za lata 2022–2025 wskazują na przyznanie 1,845 mld euro, z czego wykorzystano około 1,58 mld euro. Fanpage szacuje, że około 265 mln euro pozostało niewykorzystane, choć dane te są częściowe. Trybunał ostrzega, że niepełne i niespójne raportowanie ze strony regionów utrudnia ocenę sposobu wydatkowania środków i osiągniętych efektów. Główne ustalenia Trybunału dotyczące wydatków przedstawiają się następująco:
- Przyznane przez państwo
- 1.845 mld euro
- Wykorzystane
- 1.58 mld euro
Dane z tekstu artykułu
„Wzrost finansowania nie zawsze przekładał się na wyniki proporcjonalne do świadczonych usług i skrócenia czasu oczekiwania.”
Rejestracje, kadry i nadzór
Dane Trybunału pokazują, że w przypadku wizyt i badań diagnostycznych tylko co druga recepta kończy się rezerwacją terminu, a jeden na pięciu obywateli odrzuca pierwszy zaproponowany termin. Krajowa platforma list oczekujących (PNLA) wskazuje na problemy z regionalnym stosowaniem klasy priorytetowej „P” (programmata), rozbieżności między oferowanymi a akceptowanymi terminami oraz opóźnienia między wystawieniem recepty a pierwszym kontaktem z centrami rezerwacji CUP. Nawet tam, gdzie pieniądze są wystarczające, rozszerzenie usług jest trudne z powodu zbyt małej liczby specjalistów. Raport krytykuje również niemal całkowity brak sankcji i postępowań dyscyplinarnych wobec dyrektorów generalnych najgorzej radzących sobie jednostek służby zdrowia.
Dekret 73 i odpowiedź ministerstwa
Dekret z mocą ustawy nr 73 z 2024 roku, nazywany przez Fanpage dekretem Schillacciego, ustanawia model zarządzania oparty na silniejszych systemach kontroli, cyfryzacji i terminowych danych. Trybunał twierdzi, że może to przynieść poprawę strukturalną, ale efekty będzie można ocenić dopiero po pełnym wdrożeniu planowanych środków. Dwa lata po wejściu w życie wiele przepisów nie zostało jeszcze wprowadzonych. Trybunał zaleca przyspieszenie prac nad dekretem, pełną interoperacyjność PNLA, zaostrzenie kontroli wydatków i wyników, lepsze planowanie potrzeb zdrowotnych oraz walkę z niedoborami kadrowymi za pomocą środków strukturalnych. Minister zdrowia Orazio Schillaci, były rektor Uniwersytetu Tor Vergata w Rzymie, bagatelizował nowe dane Istat, według których 5,8 mln Włochów zrezygnowało z opieki w 2024 roku, argumentując, że nie wszyscy zrobili to z powodu kolejek. Twierdził, że wskaźnik 9,9% pochodzi z próby Istat opartej na subiektywnym odczuciu respondentów. Później przyznał jednak, że czas oczekiwania to „problema reale”.