Kazachska partia rządząca Adilet zdobywa 71% głosów w wyborach do Kurultaju

Wyniki wyborów i mandaty w Kurultaju

Nowo powstała, prorządowa partia Adilet zdobyła nieco ponad 71% głosów w niedzielnych wyborach parlamentarnych, poinformowała w poniedziałek Centralna Komisja Wyborcza. Exit poll telewizji państwowej wskazywał, że partia uzyska od 70% do 72% głosów, co daje jej bezwzględną większość w nowo utworzonym, 145-osobowym parlamencie. Frekwencja wyborcza wyniosła 74,19%, a ponad dziewięć milionów z 12,6 miliona uprawnionych do głosowania obywateli wzięło udział w wyborach w tym środkowoazjatyckim kraju liczącym 20 milionów mieszkańców. W niektórych regionach frekwencja sięgnęła 90%, a dla wielu młodych Kazachów było to pierwsze głosowanie w życiu. Pięć z siedmiu oficjalnie zarejestrowanych partii przekroczyło próg wyborczy, przy czym pozostałe ugrupowania uzyskały od 2% do 6% głosów.

Restrukturyzacja instytucjonalna i nowa konstytucja

Wybory zastąpiły dotychczasowy parlament dwuizbowy jednoizbowym Kurultajem, którego deputowani będą sprawować pięcioletnią kadencję. Restrukturyzacja instytucjonalna jest wynikiem referendum konstytucyjnego z marca, a nowa ustawa zasadnicza weszła w życie 1 lipca. Zmiany stanowią kontynuację wcześniejszej reorganizacji, w ramach której w 2023 roku utworzono nowy Sąd Konstytucyjny. Władze rządowe oświadczyły, że przejście na jednoizbowy parlament ma na celu modernizację administracji państwowej i zwiększenie partycypacji społecznej w podejmowaniu decyzji politycznych. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie wysłała misję obserwacyjną w celu monitorowania przebiegu przedterminowych wyborów parlamentarnych.

Krajobraz partyjny i ograniczenia kandydatów

Partia Adilet została założona w czerwcu przez bliskich współpracowników prezydenta Kasyma-Żomarta Tokajewa i wkrótce po powstaniu wchłonęła dawną partię rządzącą Amanat. Oprócz Adilet do Kurultaju weszły cztery inne ugrupowania: proprezydencka partia Respublika, Ak Żoł, centrolewicowa Ogólnokrajowa Partia Socjaldemokratyczna oraz partia wiejska Auyl. Wszystkie cztery mniejszościowe partie w wyścigu wyborczym deklarują lojalność wobec administracji Tokajewa. Komisja wyborcza potwierdziła, że te cztery grupy weszły do parlamentu obok Adilet, podczas gdy dwaj pozostali dopuszczeni kandydaci nie uzyskali mandatów. Kilka niezależnych organizacji opozycyjnych zostało wykluczonych z udziału, co ograniczyło ostateczną listę wyborczą do siedmiu zatwierdzonych przez państwo partii politycznych.

Władza wykonawcza i relacje zagraniczne

Zrewidowane ramy konstytucyjne zresetowały limity kadencji prezydenckich, co pozwala Tokajewowi na start w kolejnych wyborach w 2029 roku. 73-letni głowa państwa, były dyplomata radziecki i wysoki rangą urzędnik Organizacji Narodów Zjednoczonych, kieruje środkowoazjatycką gospodarką od 2019 roku. Oddając głos w stolicy, Astanie, Tokajew zapowiedział, że w ciągu siedmiu do dziesięciu dni przedstawi swojego kandydata na nowo utworzone stanowisko wiceprezydenta. Kazachstan pozostaje sojusznikiem wojskowym i politycznym Rosji, utrzymując jednocześnie głębokie więzi gospodarcze z sąsiednimi Chinami. Jako największa gospodarka Azji Środkowej, kraj ten pełni również rolę strategicznego partnera handlowego i surowcowego Unii Europejskiej między Europą a Azją.