Nowe partnerstwo podczas dwudniowej wizyty

Mark Carney przybył do Turcji w czwartek 22 października 2026 r. z dwudniową wizytą, która jest pierwszą w historii wizytą dwustronną premiera Kanady w tym kraju. Carney odwiedził Ankarę w lipcu przy okazji szczytu NATO, jednak obecna podróż ma charakter oficjalnej wizyty dwustronnej. W pałacu prezydenckim w Ankarze spotkał się z prezydentem Recepem Tayyipem Erdoganem, a obaj przywódcy ogłosili podniesienie relacji do rangi partnerstwa strategicznego. Współpraca opiera się na czterech filarach: handlu i inwestycjach, obronności i bezpieczeństwie, energetyce oraz więziach międzyludzkich. Carney podkreślił w obecności Erdogana, że oba kraje położyły podwaliny pod nową współpracę.

„Położyliśmy podwaliny pod coś nowego: partnerstwo strategiczne, które stworzy nowe możliwości dla naszych pracowników i przedsiębiorstw oraz zapewni większe bezpieczeństwo i dobrobyt obu naszym narodom.”

Rozmowy o wolnym handlu i cele gospodarcze

Przywódcy uzgodnili prace nad umową o wolnym handlu między Kanadą a Turcją, a Erdogan zapowiedział, że negocjacje rozpoczną się przed końcem 2026 r. Kanadyjscy i tureccy negocjatorzy przeprowadzą pierwszą rundę rozmów w Ankarze w listopadzie 2026 r. Erdogan przedstawił cele handlowe etapami, a biuro Carneya poinformowało, że wymiana handlowa między krajami wzrosła o 50% w ciągu ostatnich pięciu lat. Erdogan zapowiedział również podwojenie liczby bezpośrednich połączeń lotniczych.

„Mamy nadzieję na zwiększenie naszego wolumenu handlu, który obecnie wynosi około 3 mld USD (2,6 mld EUR), do 5 mld USD, a następnie do 10 mld USD.”

Obronność, energetyka i współpraca jądrowa

Kanada i Turcja, oba kraje będące członkami NATO, uzgodniły zacieśnienie relacji w dziedzinie obronności i ogłosiły partnerstwo przemysłów obronnych. Ambasador Marcel Lebleu przekazał agencji Anadolu, że celem wizyty jest "uruchomienie partnerstwa strategicznego poprzez wspólną deklarację obu przywódców". Rozmowy mają dotyczyć energetyki, elektrowni jądrowych, zrównoważonego górnictwa oraz przemysłu obronnego. Turcja planuje budowę drugiej elektrowni jądrowej na wybrzeżu Morza Czarnego, obok obiektu budowanego przez rosyjski Rosatom na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Kanada zniosła w 2024 r. zakaz eksportu broni do Turcji, nałożony wcześniej w związku z tureckimi interwencjami w Syrii oraz wsparciem dla Azerbejdżanu w konflikcie z Armenią.

Dywersyfikacja handlu a wojna handlowa z USA

Działania Carneya odbywają się w obliczu eskalującej wojny handlowej z prezydentem Donaldem Trumpem, obejmującej amerykańskie cła na kanadyjskie towary, kanadyjskie środki odwetowe oraz wypowiedzi amerykańskich władz kwestionujące suwerenność Kanady. Jak podaje DW, niemal 70% kanadyjskiego eksportu trafia do Stanów Zjednoczonych, a Trump zaostrzył kurs po powrocie do urzędu w 2025 r. Carney, były bankier centralny, ma spotkać się z przedstawicielami tureckiego biznesu w Stambule w piątek 23 października 2026 r. Rozmowy obejmą energetykę, przemysł lotniczy, zaawansowane technologie oraz górnictwo i surowce krytyczne. Amnesty International wezwała Kanadę do uwzględnienia kwestii praw człowieka w negocjacjach z Turcją.

Kolejne kroki

Erdogan zapowiedział, że Wspólny Komitet Gospodarczy i Handlowy zbierze się ponownie w 2027 r. w Turcji z udziałem sektora prywatnego. Trzyletni plan działania wyznacza konkretne kroki w ramach każdego z czterech filarów. Negocjacje w sprawie wolnego handlu mają rozpocząć się przed końcem 2026 r., a pierwsza runda w Ankarze zaplanowana jest na listopad 2026 r.