Ukraina: była rzeczniczka Zełenskiego Julia Mendel podejrzana o zdradę stanu

Podejrzenie postawione zaocznie

We wtorek, 3 listopada 2026 r., Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) oraz Prokuratura Generalna ogłosiły, że Julia Mendel, która w latach 2019–2021 była rzeczniczką prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, została formalnie powiadomiona o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w trybie zaocznym. Zarzuty dotyczą zdrady stanu w warunkach stanu wojennego oraz usprawiedliwiania zbrojnej agresji Rosji przeciwko Ukrainie, co obejmuje również zaprzeczanie jej istnieniu lub gloryfikowanie jej uczestników. 40-letnia Mendel, była dziennikarka, mieszka poza granicami Ukrainy, dlatego zawiadomienie doręczono bez jej obecności. SBU przekazała, że jej struktury pracują nad tym, aby pociągnąć ją do odpowiedzialności przed ukraińskim wymiarem sprawiedliwości. Na tym etapie Mendel jest podejrzaną. Nie skomentowała ona swojego wyjazdu z kraju, który SBU wskazała jako powód przeprowadzenia procedury w trybie zaocznym.

Co wskazują śledczy

Prokuratorzy opierają podejrzenia na publicznych wypowiedziach Mendel dla mediów zagranicznych oraz jej wpisach w mediach społecznościowych. W wywiadzie z maja 2026 r. dla amerykańskiego komentatora Tuckera Carlsona stwierdziła, że Ukraina jest bliska zniknięcia, a naród ulega degradacji. W tej samej rozmowie argumentowała, że na Ukrainie nie ma demokracji ani wolności słowa, porównując tamtejsze warunki do tych z czasów Związku Radzieckiego. Opisała Zełenskiego jako osobę niestabilną emocjonalnie i pozbawioną empatii, publicznie twierdząc, że zażywa on kokainę, co nazwała tajemnicą poliszynela. Śledczy przywołują również wpisy na Facebooku, w których Mendel sugerowała, że niektórzy czerpią zyski z przedłużania wojny, wspominając o patronacie politycznym, propagandzie i prześladowaniach osób o odmiennych poglądach. Prokuratura Generalna twierdzi, że te wypowiedzi były aktywnie wykorzystywane przez rosyjskie media państwowe i ośrodki sprzyjające Kremlowi w materiałach propagandowych.

Argumentacja prokuratury

„Po przeprowadzeniu ekspertyz ustalono, że jej wypowiedzi zawierają znamiona naruszenia podstaw bezpieczeństwa narodowego w sferze informacyjnej.”

Śledczy uważają, że materiały te miały kształtować wśród odbiorców międzynarodowych przekonanie, iż Ukraina nie zasługuje na dalsze wsparcie, a jej przywództwo stoi na drodze do pokoju. SBU podała, że jej publiczne wypowiedzi dyskredytują Ukrainę na arenie międzynarodowej i usprawiedliwiają reżim Kremla oraz rozpoczętą przez niego pełnoskalową wojnę. W oświadczeniu określono jej działania jako dywersyjną pracę informacyjną przeciwko Ukrainie.

Odpowiedź Mendel

Mendel odrzuciła oskarżenia we wpisach w mediach społecznościowych. Na Telegramie napisała, że brzmienie zarzutów dowodzi jej racji, a sprawę przedstawiła jako cenę wolności słowa i wysiłków na rzecz ratowania Ukrainy pod rządami Zełenskiego. Na Facebooku argumentowała, że podejrzenie wynika z jej wystąpień w zachodnich mediach i wpisów, które według niej potwierdzają tezy o korupcji w otoczeniu Zełenskiego, braku wolności słowa i prześladowaniach politycznych. Zaprzeczyła jakiejkolwiek współpracy z Rosjanami, twierdząc, że śledczy napisaliby o takiej współpracy, gdyby istniała, i dodała, że kwestia dotyczy wolności słowa. Opowiadała się również za szybkim porozumieniem z Moskwą, twierdząc, że kontynuowanie wojny zagraża przetrwaniu Ukrainy, jednocześnie potępiając rosyjską inwazję i ataki.

Sankcje i harmonogram

Zełenski podpisał 13 września 2026 r. dekret wprowadzający w życie decyzję Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony o nałożeniu sankcji na Mendel. Kancelaria prezydenta podała, że krok ten był odpowiedzią na szerzenie przez nią dezinformacji i rosyjskiej propagandy oraz wspieranie agresywnej polityki Rosji wobec Ukrainy. Sankcje ograniczają jej prawa ekonomiczne na Ukrainie. Chronologia zdarzeń obejmuje majowy wywiad, wrześniowe sankcje oraz listopadowe zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

SBU poinformowała, że działania mające na celu pociągnięcie jej do odpowiedzialności są kontynuowane.