Izrael promuje film kontrujący dokument o Gazie i grozi jego twórcom

Śledztwo dokumentalne i światowa premiera

Dokument NAZA w reżyserii Yuvala Abrahama i Rachel Szor (80 minut) analizuje izraelskie operacje wojskowe oraz procesy decyzyjne dotyczące celów w Strefie Gazy. Abraham i Szor wyreżyserowali wcześniej nagrodzony Oscarem dokument „No Other Land” wraz z palestyńskimi filmowcami Baselem Adrą i Hamdanem Ballalem. Tytuł projektu wywodzi się od hebrajskiego akronimu wojskowego nezek agavi, oznaczającego szkody poboczne, co stanowi oficjalną terminologię dla szacowanej liczby ofiar cywilnych w wyniku nalotu. Film, kręcony nocą na dachach Tel Awiwu, zawiera wywiady z 24 przedstawicielami izraelskiego wywiadu, żołnierzami i urzędnikami państwowymi, których tożsamość ukryto za pomocą mroku i cyfrowej obróbki. Świadectwa opisują systemy sztucznej inteligencji śledzące podejrzane cele w budynkach mieszkalnych, standardowe progi operacyjne dopuszczające 20 ofiar cywilnych na atak oraz jeden przypadek, w którym limit dopuszczalnych strat sięgnął 500 osób. Po pokazie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji 10 września 2026 r., gdzie film zdobył Specjalną Nagrodę Jury po niemal 25-minutowej owacji, produkcja wyprodukowana przez „The Guardian” trafiła do dystrybucji kinowej w ponad 50 krajach.

Sprzeciw i groźby wobec filmowców

Dokument nie był wyświetlany publicznie w Izraelu, gdzie przedstawiciele rządu zareagowali natychmiastowym potępieniem i wrogą retoryką. Postacie polityczne oskarżyły Abrahama i Szor o zdradę oraz zainicjowały formalne wnioski o pozbawienie obojga izraelskich filmowców obywatelstwa. Producent James Wilson odniósł się do politycznego sprzeciwu podczas dyskusji na BFI London Film Festival. Wilson zauważył, że ostre ataki pochodziły w dużej mierze od izraelskich polityków, którzy nie obejrzeli gotowego filmu. Powołał się na materiał w amerykańskim magazynie żydowskim „Forward”, wyjaśniając, że krajowa wrogość stanowiła meta-wymiar przewidziany przez samą pracę. Mimo gróźb i nacisków administracyjnych Wilson potwierdził, że oboje reżyserzy są bezpieczni i kontynuują podróże w ramach międzynarodowej promocji filmu.

Wilson opisał wrogość skierowaną wobec Abrahama i Szor podczas wystąpienia w Londynie.

Stworzenie filmu, filmu dokumentalnego, za który grożą ci elity polityczne własnego kraju oskarżeniami o zdradę i zniesławienie... to było dla nich bardzo trudne, stresujące, okropne i przerażające.

Wspierana przez państwo kontrofensywa i wyróżnienia

Aby przeciwstawić się dokumentowi, prawnik i rezerwista armii Ariel Averbuch, kandydat partii Israel First Roi Danino oraz Hagai Gutman wyprodukowali 50-minutowy film pt. „NAZA: The Real Story”. Averbuch określił inicjatywę jako ruch ofensywny, mający podkreślić moralność sił zbrojnych w obliczu międzynarodowej krytyki. Zespół zarejestrował stronę nazadocumentary.com 16 września 2026 r., publikując początkowo parodię streszczenia, która naśladowała prawdziwy film, usuwając jednocześnie odniesienia do ofiar cywilnych. Izraelskie ambasady zaczęły udostępniać linki do produkcji kanałami dyplomatycznymi, aby odwrócić uwagę międzynarodową od oryginalnego śledztwa. Strona internetowa filmu kontrującego zawiera niezweryfikowany licznik wyświetleń wskazujący 42 miliony odsłon, w porównaniu do 30 000 wyświetleń oficjalnego filmu na YouTube. 8 października 2026 r. Cipi Hotoweli, szefowa Krajowej Dyrekcji Dyplomacji Publicznej w kancelarii premiera Benjamina Netanjahu, wręczyła oficjalne certyfikaty uznania trzem twórcom.

Hotoweli broniła sił zbrojnych w oficjalnym oświadczeniu towarzyszącym nagrodzie.

Film prezentuje prawdę o Izraelu i moralność żołnierzy IDF w obliczu haniebnych oszczerstw i kłamstw rozpowszechnianych przeciwko nam na całym świecie.