Iran deklaruje otwarcie Cieśniny Ormuz w dwa dni, jeśli USA zaakceptują warunki

Dwudniowa oferta uzależniona od kroków USA

Rzecznik irańskiego MSZ, Esmail Baghaei, przekazał 2 listopada, że Teheran może otworzyć Cieśninę Ormuz w ciągu dwóch dni zamiast siedmiu, jeśli Waszyngton zaakceptuje warunki Iranu. Określił ten termin jako kolejny dowód dobrej woli Iranu i dodał, że obie strony nadal wymieniają wiadomości za pośrednictwem mediatorów. Jak stwierdził, decyzja należy teraz do Stanów Zjednoczonych. Baghaei argumentował również, że ostateczne porozumienie nie jest możliwe, a cieśnina nie zostanie otwarta, dopóki nie zakończy się amerykańska blokada morska i nie zostaną spełnione uzasadnione żądania Iranu. Iran nie opublikował pełnej listy żądań, ale wśród głównych wymienianych postulatów znajdują się zniesienie sankcji oraz prawo do utrzymania programu nuklearnego.

Rozmowy w Dosze i wcześniejszy plan

Irańscy negocjatorzy opuścili Dohę 1 listopada po rozmowach z katarskimi mediatorami. Urzędnik zaznajomiony z przebiegiem spotkań przekazał, że wyjazd nie wynikał z trudności, a projekt propozycji został przekazany stronom do zaopiniowania, co otwiera drogę do kolejnych spotkań. Wojna rozpoczęła się 28 lutego od izraelskich i amerykańskich ataków na Iran, a kwietniowe zawieszenie broni zakończyło 40 dni intensywnych bombardowań. Czerwcowe memorandum ustalało warunki, w tym zawieszenie broni na wszystkich frontach, uwolnienie zamrożonych aktywów oraz zakończenie amerykańskiej blokady morskiej, jednak porozumienie załamało się latem. We wrześniu Donald Trump odrzucił siedmiodniowy plan Iranu, a spór koncentruje się obecnie na kolejności działań: Teheran chce najpierw realizacji wcześniejszych zobowiązań, podczas gdy Waszyngton domaga się zajęcia się programem nuklearnym od samego początku. „The Guardian” donosi, że Katar stara się odblokować ponad 6 mld USD irańskich aktywów.

Ceny ropy i niepokój w Zatoce

Rano 2 listopada cena ropy Brent spadła o 3,2% do 109,75 USD za baryłkę, a amerykańska ropa WTI potaniała o 3,3% do 100,69 USD. Brent zakończył październik na najwyższym poziomie od sześciu miesięcy w obliczu rosnących obaw o eskalację konfliktu. Główny analityk KCM Trade, Tim Waterer, nazwał spadek korektą techniczną i ostrzegł, że pogorszenie sytuacji po wyborach środka kadencji w USA 3 listopada może pchnąć cenę Brent w stronę 120 USD za baryłkę. Dwie firmy monitorujące żeglugę podały, że Arabia Saudyjska zwiększyła w październiku eksport ropy względem września, mimo ataków Huti na saudyjską infrastrukturę energetyczną. OPEC+ utrzymał w niedzielę 1 listopada niezmienione cele produkcyjne na grudzień.

Ropa Brent109,75

WTI100,69

Ropa Brent

109.75 USD za baryłkę

WTI

100.69 USD za baryłkę

Dane z tekstu artykułu

Ruchy wojskowe i atak na tankowiec

31 października irański przywódca Mojtaba Chamenei wezwał do natychmiastowej i skutecznej odpowiedzi na zagrożenia bez ograniczeń geograficznych, jak podała agencja Tasnim, informując, że dowódcy wojskowi przedstawili mu raport o gotowości w rejonie Zatoki Perskiej, Cieśniny Ormuz i Zatoki Omańskiej. W piątek 30 października katarski tankowiec płynący do Pakistanu został trafiony pociskami nieznanego pochodzenia w pobliżu cieśniny, kilka godzin po tym, jak Teheran udzielił mu zgody na przepłynięcie. Przedstawiciel ZEA, Anwar Gargash, stwierdził, że nowa eskalacja nie leży w interesie Iranu ani żadnego z sąsiednich krajów. „The Wall Street Journal”, cytowany przez AFP, doniósł, że wiceprezydent USA JD Vance napisał do Mohsena Rezaei, sekretarza Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu, w sprawie wznowienia rozmów i uniknięcia nowych amerykańskich ataków.

Warunki i kolejne kroki

Minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi powiedział 1 listopada stacji Al Jazeera, że Waszyngton musiałby również zaakceptować nową trasę uzgodnioną między Iranem a Omanem przez cieśninę. Wyjaśnił, że USA musiałyby znieść blokadę tankowców, przestać blokować uwolnienie irańskich aktywów i usunąć sankcje na eksport irańskiej ropy, po czym Iran otworzyłby cieśninę w ciągu dwóch dni. Dodał, że obecnie nie planuje się bezpośrednich rozmów ze Stanami Zjednoczonymi. Kolejnym punktem zwrotnym jest głosowanie w wyborach środka kadencji w USA 3 listopada.