Hiszpania wdraża reformę elastycznej emerytury, pozwalając pracującym na własny rachunek na pobieranie 25% świadczenia

Nowe ramy pracy w niepełnym wymiarze godzin

Zaktualizowane ramy prawne dotyczące elastycznej emerytury w Hiszpanii weszły w życie w piątek, 28 sierpnia 2026 r. Przepisy te wywodzą się z dekretu królewskiego zatwierdzonego przez Radę Ministrów w maju 2026 r. i opublikowanego w oficjalnym dzienniku ustaw, stanowiąc element pakietu reform emerytalnych uzgodnionego w 2024 r. między rządem, związkami zawodowymi a organizacjami biznesowymi. Nowe zasady modyfikują parametry dla emerytów, którzy chcą wrócić na rynek pracy w niepełnym wymiarze godzin, zachowując część emerytury państwowej. Zgodnie z nowym dekretem, dopuszczalny czas pracy dla powracających pracowników etatowych wynosi od 33% do 80% pełnego wymiaru godzin, co rozszerza poprzedni przedział prawny wynoszący od 25% do 75%. Miesięczne wypłaty emerytur są dostosowywane proporcjonalnie do przepracowanych godzin, natomiast pracownicy, którzy podejmują zatrudnienie co najmniej sześć miesięcy po przejściu na emeryturę, otrzymują dodatkowe podwyżki emerytury w wysokości 15% dla wymiaru czasu pracy od 33% do 55% lub 25% dla wymiaru od 55% do 80%.

Włączenie osób samozatrudnionych i zasady kwalifikowalności

Po raz pierwszy system elastycznej emerytury obejmuje właścicieli firm i profesjonalistów pracujących na własny rachunek. Emeryci, którzy decydują się na wznowienie działalności jako samozatrudnieni, mogą łączyć dochody z pracy z 25% swojej emerytury składkowej. Dostęp do tego rozwiązania jest jednak ograniczony wymogiem, aby wnioskodawcy nie byli zarejestrowani w Specjalnym Systemie dla Pracowników Samozatrudnionych (RETA) w ciągu trzech lat bezpośrednio poprzedzających datę przejścia na emeryturę. Reforma znosi również obowiązkowy okres wyczekiwania dla emerytów etatowych, umożliwiając składanie wniosków o elastyczną emeryturę natychmiast po formalnym uznaniu prawa do świadczenia składkowego.

Sprzeciw branży wobec trzyletniej bariery

Kryteria włączenia wywołały formalny sprzeciw Związku Profesjonalistów i Pracowników Samozatrudnionych (UPTA). Stowarzyszenie skrytykowało warunek braku rejestracji w ciągu ostatnich trzech lat, argumentując, że uniemożliwia on osobom pracującym przez całe życie na własny rachunek bezpośrednie przejście z własnej firmy na elastyczną emeryturę, podczas gdy pozwala byłym pracownikom etatowym na zakładanie niezależnych przedsięwzięć. Prezes UPTA, Eduardo Abad, wezwał Ministerstwo ds. Integracji, Zabezpieczenia Społecznego i Migracji do wyeliminowania trzyletniego okresu wyczekiwania.

Zabezpieczenie Społeczne po raz kolejny projektuje reformę, myśląc głównie o zatrudnieniu etatowym i zmusza osoby samozatrudnione do dostosowania się do modelu, który nie odpowiada ich realiom. Nie możemy zaakceptować tego, że po dekadach odprowadzania składek do systemu nadal jesteśmy traktowani jako pracownicy drugiej kategorii.

Długoterminowe obliczenia emerytalne i ochrona

Reforma ma na celu zachęcenie do dłuższej aktywności zawodowej, ponieważ zmiany demograficzne wynikające z przejścia na emeryturę pokolenia wyżu demograficznego zwiększają presję na system zabezpieczenia społecznego. Polityka ta odpowiada na szersze zainteresowanie opóźnianiem przejścia na emeryturę, co jest zgodne z wynikami badania Funcas z września 2025 r., wskazującymi, że prawie 30% emerytów rozważyłoby powrót do pracy w celu zwiększenia swoich dochodów. Zgodnie z nowym dekretem, dodatkowe składki na ubezpieczenie społeczne wygenerowane w okresach elastycznej emerytury nie zwiększą ostatecznej kwoty emerytury po przejściu na pełne świadczenie. Wyraźny wyjątek dotyczy osób, które przeszły na emeryturę w wyniku wymuszonych wcześniejszych odejść, takich jak zwolnienia grupowe (ERE), które zachowują prawo do przeliczenia i podwyższenia swojej emerytury bazowej. Przez cały okres elastycznego zatrudnienia uczestnicy zachowują status emeryta w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego i uprawnień do ochrony socjalnej.