Guterres na Haiti w obliczu desperackiego kryzysu humanitarnego: „Nie odwracajcie wzroku” – apeluje do świata

Wizyta i apel o działanie

Sekretarz generalny ONZ António Guterres wylądował na Haiti we wtorek z jednodniową wizytą solidarnościową, pierwszą od lipca 2023 r. Spotkał się z ofiarami przemocy gangów i odwiedził siedzibę nowych wielonarodowych sił do zwalczania gangów. W poście na X napisał, że sytuacja humanitarna jest „desperacka”, ale dostrzega „słabe promyki nadziei”.

Moje przesłanie do społeczności międzynarodowej: przestańcie patrzeć w inną stronę, musimy wspierać Haiti.

Skala przemocy

Nowe dane ONZ pokazują, że w pierwszych pięciu miesiącach 2026 r. zginęło co najmniej 2310 osób, a 1106 zostało rannych. Operacje bezpieczeństwa były przyczyną około 65% zgonów, podczas gdy gangi odpowiadały za około 25%. Gangów dokonały co najmniej 99 porwań, a 699 osób – głównie kobiet i dziewcząt – padło ofiarą przemocy seksualnej. Jedną z ostatnich ofiar porwania był James Boyard, dyrektor gabinetu ministerstwa obrony, porwany w zeszłym tygodniu w niegdyś bezpiecznej dzielnicy.

Kryzys przesiedleńczy

Około 1,5 miliona Haitańczyków jest przesiedlonych, czyli więcej niż co dziesiąty mieszkaniec. W samym maju ponad 18 tys. osób uciekło przed odnowioną przemocą w slumsach Cité Soleil, co po raz pierwszy spowodowało, że liczba przesiedleńców wewnętrznych w Port-au-Prince przekroczyła 300 tys. W ubiegły weekend zginęło, zostało rannych lub zaginęło tam ponad 30 osób.

Kryzys przesiedleńczy na Haiti wchodzi w jeszcze bardziej niepokojącą fazę.

Reakcja międzynarodowa

Nowe siły do zwalczania gangów wspierane przez ONZ, zatwierdzone przez Radę Bezpieczeństwa we wrześniu, zastępują wcześniejszą misję kenijską. Jamajka, Czad, Salwador i Gwatemala wysłały dotąd mniej niż 1000 żołnierzy; siły te mogą docelowo liczyć do 5500 żołnierzy i mają rozpocząć działania w nadchodzących tygodniach. Guterres obserwował również rekrutację do haitańskiej policji i armii. Apel humanitarny ONZ na 2026 r. opiewający na 880 mln dolarów jest sfinansowany w mniej niż jednej czwartej, podczas gdy zaczyna się sezon huraganów.

Krytyka roli ONZ

Nie wszyscy witają tę wizytę. Socjolog Jean Saint Paul zauważył, że wielu Haitańczyków uważa ONZ za „persona non grata”, argumentując, że organizacja przyczyniła się do osłabienia instytucji państwowych. Kraj pozostaje najbiedniejszym w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, gdzie 5,8 mln osób cierpi z powodu poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego, a liczba policjantów wynosi zaledwie 1,3 na 1000 mieszkańców, poniżej norm międzynarodowych.

Ta wizyta jest dość ważna, ponieważ stanowi kamień milowy. To drugi raz, gdy António Guterres odwiedza Haiti. Był już w 2023 r., ale tym razem ma spotkać się z ofiarami.