Gruzja: zatrzymano mężczyznę próbującego sprzedać uran-238 za 700 tys. dolarów

Operacja i zatrzymanie pojazdu w Tbilisi

Państwowa Służba Bezpieczeństwa Gruzji poinformowała w środę, 7 października 2026 r., o zatrzymaniu obywatela Gruzji, który próbował sprzedać uran-238 obcokrajowcowi za 700 tys. dolarów. Śledczy ustalili, że podejrzany wszedł w posiadanie radioaktywnej rudy uranu nielegalnie i planował przekazać ją nabywcy z innego kraju. Nagranie opublikowane przez służby pokazuje uzbrojonych funkcjonariuszy zatrzymujących biały sedan na drodze, wyciągających mężczyznę z pojazdu i obezwładniających go na ziemi. Służba bezpieczeństwa zaznaczyła, że dokładna data zatrzymania nie została podana w oficjalnym komunikacie. Władze postawiły podejrzanemu zarzuty nielegalnego obchodzenia się z materiałami jądrowymi i ich posiadania, co zgodnie z gruzińskim prawem zagrożone jest karą do 10 lat pozbawienia wolności. Po operacji ani zatrzymany, ani jego przedstawiciel prawny nie byli dostępni dla mediów.

Analiza kryminalistyczna i właściwości materiału

Podczas przeszukania zatrzymanego sedana funkcjonariusze znaleźli w bagażniku dwa małe pojemniki transportowe. Agenci użyli ręcznego detektora promieniowania oraz spektrometru, potwierdzając obecność radioaktywnego uranu. Opublikowane nagrania z inspekcji wskazują, że w co najmniej jednym z zabezpieczonych pojemników znajdowała się jasna substancja w proszku. Uran-238 jest najpowszechniej występującym w naturze izotopem uranu. Choć substancja jest radioaktywna, nie może zostać samodzielnie wykorzystana do budowy urządzenia wybuchowego bez zaawansowanego wzbogacania.

Poprzednie przypadki przemytu w Batumi i Kutaisi

Październikowe zatrzymanie jest kolejnym z serii przypadków przemytu materiałów radioaktywnych udaremnionych w Gruzji. W lutym 2026 r. Państwowa Służba Bezpieczeństwa zatrzymała dwie osoby w Kutaisi. Podejrzani próbowali wynegocjować transakcję o wartości 3 mln dolarów, obejmującą uran i cez, izotop wykorzystywany w programach testów broni jądrowej. W lipcu 2025 r. władze przeprowadziły interwencję w porcie w Batumi, gdzie aresztowano dwóch mężczyzn, obywatela Gruzji oraz obywatela Turcji, którzy żądali 3 mln dolarów za sprzedaż wysoko wzbogaconego uranu.

Kontekst postsowiecki i nierozprzestrzenianie broni jądrowej

Kontrola i bezpieczeństwo materiałów jądrowych pozostają w Gruzji wyzwaniem od czasu rozpadu Związku Radzieckiego w 1991 r., którego Gruzja była częścią. Upadek scentralizowanej infrastruktury radzieckiej sprawił, że pozostałości materiałów jądrowych stały się podatne na nielegalny handel. W ciągu ostatnich dekad gruzińskie służby odnotowały wiele poważnych incydentów związanych z próbami przemytu substancji jądrowych. Władze krajowe prowadzą ukierunkowane operacje antyprzemytnicze, aby zapobiec trafianiu materiałów radioaktywnych na czarny rynek. Funkcjonariusze bezpieczeństwa państwowego priorytetowo traktują przechwytywanie takich materiałów, aby ograniczyć ryzyko rozprzestrzeniania broni jądrowej na Kaukazie Południowym.