Trump wznawia żądanie przejęcia Grenlandii na szczycie NATO; duńska premier mówi, że wyspa 'nie jest na sprzedaż'

Trump powtarza żądanie przejęcia Grenlandii

Na szczycie NATO w Ankarze we wtorek prezydent Donald Trump wznowił starania o przejęcie kontroli nad Grenlandią przez USA, mówiąc dziennikarzom, że autonomiczne duńskie terytorium „powinno być kontrolowane przez Stany Zjednoczone, a nie Danię”. Powtórzył niepotwierdzone twierdzenia, że chińskie i rosyjskie statki swobodnie operują wokół wyspy i oskarżył Danię o brak inwestycji w obronność. Trump przyznał, że spór o Grenlandię nadwyrężył jego relacje z sojuszem. To żądanie nawiązuje do jego oświadczenia ze stycznia 2026 r., że USA „muszą mieć Grenlandię”, kiedy to nie wykluczył użycia siły zbrojnej i podobno został powstrzymany przez sekretarza generalnego NATO Marka Rutte. Kwestia ta wygasła po rozpoczęciu przez USA i Izrael wojny z Iranem, ale powróciła na spotkaniu w Ankarze.

Dania nie wydaje żadnych pieniędzy, a to ważna część świata dla Stanów Zjednoczonych. Jest otoczona chińskimi i rosyjskimi statkami, a my nie pozwolimy na to. Grenlandia powinna być kontrolowana przez Stany Zjednoczone, a nie Danię.

Duńska premier odpowiada

Duńska premier Mette Frederiksen odpowiedziała w ciągu kilku godzin, oświadczając, że „Grenlandia nie jest na sprzedaż”. Podkreśliła, że Grenlandczycy jednoznacznie odrzucili możliwość przystąpienia do USA i że oczekuje, iż wszyscy sojusznicy NATO będą respektować suwerenność Danii i prawo wyspy do samostanowienia. Frederiksen powołała się na artykuł 5 traktatu NATO, nazywając go „polisą ubezpieczeniową” sojuszu, i stwierdziła, że nie słyszała żadnych deklaracji podważających amerykańskie zobowiązania. Dodała, że Dania jest gotowa bronić „każdego centymetra terytorium NATO”.

Grenlandia oczywiście nie jest na sprzedaż, a Dania oczekuje, że sojusznicy z NATO będą respektować prawo Grenlandczyków do samostanowienia oraz integralność terytorialną Królestwa Danii.

Jednym z powodów, dla których wiele, wiele lat temu utworzyliśmy NATO, była zasada, że jeśli coś stanie się jednemu z nas, wszyscy powinni stanąć w obronie. Artykuł 5 jest naszą polisą ubezpieczeniową.

Współpraca bezpieczeństwa i nowe samoloty patrolowe

Dania już współpracuje z Waszyngtonem w sprawie bezpieczeństwa Grenlandii za pośrednictwem wspólnej grupy roboczej utworzonej po styczniowych rozmowach duńskich i grenlandzkich urzędników z wiceprezydentem USA J.D. Vance'em i sekretarzem stanu Marco Rubio. We wtorek duński rząd ogłosił zakup dwóch samolotów do zwalczania okrętów podwodnych Poseidon P-8 od USA, które będą patrolować arktyczne wody wokół Grenlandii i północnego Atlantyku. Duńskie media zinterpretowały ten moment jako celowy sygnał zaangażowania Kopenhagi w spełnianie oczekiwań sojuszu w zakresie obronności w obliczu krytyki Trumpa.

Głos samej Grenlandii

Minister spraw zagranicznych Grenlandii, Mute B. Egede, napisał na Facebooku, że „my, Grenlandia, decydujemy o własnej przyszłości. Tak było zawsze i zawsze będzie”. Grenlandia, licząca około 57 000 mieszkańców, jest autonomicznym terytorium w ramach Królestwa Danii od 1953 r. Trump po raz pierwszy zaproponował zakup wyspy w 2019 r., pomysł odrzucony zarówno przez Kopenhagę, jak i Nuuk.

Szersze napięcia na szczycie

Trump wykorzystał także spotkania w Ankarze, aby zagrozić wycofaniem amerykańskich żołnierzy z Europy, mówiąc, że „moglibyśmy wycofać wszystkich żołnierzy z Europy” i kwestionując wartość sojuszu. Powiedział, że prawdopodobnie nie wziąłby udziału w szczycie, gdyby nie odbywał się w Turcji, chwaląc prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana jako „bardzo silnego przywódcę”. W sprawie wojny na Ukrainie Trump powiedział, że odbył „bardzo dobre rozmowy” z przywódcami Rosji i Ukrainy i że obaj chcą zakończyć konflikt, choć dodał, że pokój „może nie wydawać się teraz prawdopodobny”. Opisał obrazy z pola bitwy przesłane przez szefa Pentagonu Pete'a Hegsetha jako zbyt brutalne, by je oglądać.