Grecja wprowadza nowe ramy przestrzenne dla energii odnawialnej z limitem 1,5% powierzchni gruntów w regionach

Rząd Grecji przyjął zrewidowane Specjalne Ramy Przestrzenne dla Odnawialnych Źródeł Energii, które zostały formalnie zatwierdzone decyzją ministerialną i opublikowane w Dzienniku Urzędowym 19 sierpnia 2026 r. Nowy plan przestrzenny zastępuje poprzednie ramy regulacyjne ustanowione w 2008 r., w czasach gdy udział energii odnawialnej w greckim miksie energetycznym był znacznie mniejszy. Przez ostatnie 18 lat rozwój instalacji wiatrowych i słonecznych oraz komercyjnych magazynów energii zmienił wymogi terytorialne. Zaktualizowane ramy mają na celu przejście od szybkiej penetracji rynku do ustrukturyzowanego zarządzania przestrzennego, które będzie obowiązywać do 2050 r.

Polityka ta ustanawia określone granice geograficzne dla inwestycji w OZE, wyznaczając obszary przeznaczone pod rozwój przemysłowy oraz definiując strefy wykluczenia w celu ochrony siedlisk przyrodniczych.

Naszym celem jest produkcja większej ilości greckiej energii ze słońca i wiatru, co wzmocni naszą autonomię energetyczną i zapewni bardziej przystępne ceny dla gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw.

Ograniczenia dla fotowoltaiki i limity regionalne

Ramy wprowadzają jednolite ogólnokrajowe ograniczenia dotyczące lokalizacji nowych instalacji fotowoltaicznych. Projekty słoneczne są wykluczone z obszarów chronionych w ramach sieci Natura 2000, lasów i gruntów leśnych, mokradeł Ramsar, małych mokradeł wyspiarskich, parków narodowych, uznanych pomników przyrody oraz lasów ochronnych. Rozwój jest również zabroniony na terenach krajobrazów o wybitnych walorach naturalnych, chronionych miejscach dziedzictwa kulturowego, obszarach bezdrzewnych oraz w przybrzeżnych wodach kąpielowych. Po uwagach zebranych podczas konsultacji społecznych rząd rozszerzył te wyłączenia o miejsca historyczne, zabytki oraz strefy geograficzne zawierające źródła wody pitnej.

Instalacje fotowoltaiczne na wodzie podlegają dodatkowym ograniczeniom sektorowym. Planiści wykluczyli pływające instalacje fotowoltaiczne z morskich parków nurkowych, obszarów zawierających niedawne wraki statków, aktywnych stref kotwiczenia oraz sztucznych podwodnych atrakcji, aby chronić działalność morską i turystykę przybrzeżną.

Aby ograniczyć nasycenie terytorialne i chronić rolnictwo, ramy wprowadzają mechanizm nośności obliczany dla każdej jednostki regionalnej. Zgodnie z tą zasadą nowe naziemne instalacje fotowoltaiczne nie mogą przekroczyć łącznego limitu 1,5% całkowitej powierzchni gruntów w żadnej indywidualnej jednostce regionalnej. Limit ten stanowi bezpośrednią odpowiedź na obawy lokalne dotyczące kumulatywnej konwersji gruntów rolnych i degradacji krajobrazu w regionach o wysokim zagęszczeniu energii.

Wyłączenia dla instalacji wiatrowych

Zaktualizowane przepisy ustanawiają surowsze limity przestrzenne dla projektów energii wiatrowej w kontynentalnej Grecji i na wyspach. Budowa nowych farm wiatrowych jest zabroniona w całym regionie Attyki oraz na obszarze metropolitalnym Salonik. Zakazy lokalizacji dotyczą również wszystkich obszarów geograficznych położonych na wysokości powyżej 1200 metrów. Inwestycje wiatrowe są ponadto wykluczone z mokradeł Ramsar, małych mokradeł wyspiarskich oraz krajobrazów o wybitnych walorach naturalnych, co odzwierciedla niektóre ograniczenia środowiskowe stosowane wobec infrastruktury słonecznej.

Cele klimatyczne i założenia polityki

Ramy zagospodarowania przestrzennego są skalibrowane tak, aby wspierać cele krajowe ustanowione w greckim Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu. Plan ustala prawnie wiążące wskaźniki na 2030 r., zakładając udział energii odnawialnej na poziomie co najmniej 43% w końcowym zużyciu energii brutto. W sektorze elektroenergetycznym plan nakłada wymóg, aby źródła odnawialne zapewniały 75,7% końcowego zużycia energii elektrycznej brutto do końca dekady.

Minister środowiska i energii Stavros Papastavrou stwierdził, że wykorzystanie zasobów słonecznych i wiatrowych wymaga ustrukturyzowanego planowania, jasnych zasad i ochrony środowiska. Zrewidowane ramy ustanawiają wyraźne kryteria terytorialne, aby umożliwić sektorowi energetycznemu zwiększenie mocy przy jednoczesnej ochronie wrażliwych miejsc kulturowych i przyrodniczych.