Indonezyjski wiceprezydent Gibran Rakabuming Raka rezygnuje po odrzuceniu jego dyplomu przez sądy

Sądy odrzuciły dyplom

Indonezyjski Trybunał Konstytucyjny oraz Sąd Najwyższy orzekły w październiku 2026 r., że dokumenty przedłożone przez Gibrana dotyczące jego edukacji za granicą nie spełniają wymogów wyborczych. Podczas kampanii w 2024 r. przedstawił on świadectwo ukończenia szkoły w Singapurze, a jego rywale polityczni podważyli jego autentyczność oraz równoważność z kwalifikacjami krajowymi. Sądy uznały, że świadectwo nie potwierdza wykształcenia równoważnego ze średnim w Indonezji, co jest wymogiem prawnym dla wiceprezydenta. Decyzja Sądu Najwyższego unieważniła zaświadczenie o równoważności jego kwalifikacji ze szkoły średniej. 39-letni Gibran jest najstarszym synem byłego prezydenta Joko Widodo, znanego jako Jokowi, który w 2024 r. poparł Prabowo Subianto. Od tego czasu drogi obu polityków się rozeszły.

Rezygnacja złożona po wcześniejszej propozycji

Gibran zaproponował rezygnację we wtorek 10 listopada podczas spotkania z prezydentem Prabowo Subianto, argumentując to chęcią uniknięcia długotrwałego sporu politycznego. Członek gabinetu przekazał, że prezydent namawiał go do obrony, a nie było jasne, czy przyjął ofertę. Tego samego dnia Gibran zapowiedział, że wystąpi o rewizję sądową, co opisał jako sugestię prezydenta. Szef rządowej agencji komunikacji, Syahganda Nainggolan, odrzucił tę wersję wydarzeń, wskazując na uwagi prawne ministra koordynatora Yusrila Ihzy Mahendry, który stwierdził, że orzeczenia Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i wiążące.

W środę 11 listopada Budi Arie Setiadi, przewodniczący grupy wolontariuszy Projo, potwierdził w BBC Indonesia, że Gibran zrezygnował i że list został dostarczony do Prabowo. Bloomberg, powołując się na osoby zaznajomione ze sprawą, podał, że Prabowo przyjął list, jednak BBC Indonesia poinformowało, że nie jest jasne, czy prezydent formalnie go zaakceptował. Tego samego dnia 120 ustawodawców z ośmiu frakcji złożyło petycję o rozpoczęcie procesu impeachmentu. Lider DPR z frakcji NasDem, Saan Mustofa, potwierdził zebranie 120 podpisów. W czwartek 12 listopada Gibran złożył list rezygnacyjny kierownictwu MPR w Dżakarcie, jak poinformował przewodniczący MPR Ahmad Muzani.

Co przewiduje konstytucja

Yusril stwierdził, że gdy MPR potwierdzi ważność rezygnacji, musi ogłosić wakat na stanowisku wiceprezydenta. Nie wyznacza się automatycznie pełniącego obowiązki wiceprezydenta, a rząd kontynuuje pracę pod kierownictwem Prabowo. Prezydent musi zaproponować dwóch kandydatów wraz z ich dokumentami co najmniej 14 dni przed sesją plenarną MPR. Następnie MPR wybiera jednego z nich większością głosów w ciągu 60 dni od powstania wakatu. Ekspertka prawa konstytucyjnego Titi Anggraini oceniła, że rezygnacja jest krótszą drogą niż impeachment, który wymaga decyzji DPR, Trybunału Konstytucyjnego i MPR zgodnie z artykułami 7A i 7B konstytucji. Dodała, że rezygnacja była dla Gibrana bardziej etycznym wyborem i lepszą lekcją polityczną.

Protesty i szersze tło

Rezygnacja nastąpiła w czasie, gdy w całej Indonezji trwają wielomiesięczne protesty. Demonstranci domagają się obniżenia kosztów życia, walki z korupcją oraz skuteczniejszych działań przeciwko pożarom lasów, które trwają od dłuższego czasu. Sytuacja polityczna i społeczna pozostaje napięta w obliczu rozpoczęcia procesu sukcesji. Ten ruch może dodatkowo nadwyrężyć sojusz polityczny, który doprowadził Prabowo do władzy.