Rezygnacja Spahna w cieniu surogacji

Jens Spahn ustąpił ze stanowiska przewodniczącego frakcji CDU/CSU w sobotę 18 lipca. Decyzja zapadła po tym, jak wraz z mężem Danielem Funke ogłosili, że zostali rodzicami dzięki surogacji w Stanach Zjednoczonych. Surogacja jest w Niemczech nielegalna, a Spahn wcześniej sprzeciwiał się jej legalizacji, co wywołało ostrą krytykę wewnątrz jego własnej partii. Rezygnacja zakończyła kadencję Spahna, naznaczoną wewnętrznymi tarciami i kilkoma politycznymi potknięciami, w tym nieudanymi wyborami sędziego konstytucyjnego zeszłego lata oraz debatą nad polityką emerytalną, która wymknęła się spod kontroli wśród posłów Unii.

Frei nominowany na następcę

W środę 22 lipca lider CDU Friedrich Merz oraz przewodniczący CSU Markus Söder zaproponowali Thorstena Freia, obecnego szefa Urzędu Kanclerskiego, na nowego przewodniczącego frakcji. 52-letni Frei, prawnik i były burmistrz Donaueschingen, zasiada w Bundestagu od 2013 roku i pełnił funkcję parlamentarnego menedżera frakcji pod kierownictwem Merza w latach opozycji. Merz opisał Freia jako osobę mającą decydujący udział w sukcesach prac rządowych i stabilności koalicji, dodając, że reformy ostatnich tygodni są również jego zasługą.

„Proszę frakcję parlamentarną o poparcie dla Thorstena Freia, który ma decydujący udział w sukcesach prac rządowych i stabilności koalicji. Sukcesy reformatorskie ostatnich tygodni są również jego zasługą.”

Frei jest powszechnie postrzegany jako lojalna prawa ręka Merza. Nominację przekazano wszystkim 208 posłom CDU/CSU za pośrednictwem SMS-a po wideokonferencji z zarządem frakcji. Frei od dawna żywił ambicje związane z tym stanowiskiem; Merz pierwotnie przyjął go do Urzędu Kanclerskiego, ponieważ po porażce wyborczej w 2021 roku miał niewielu zaufanych sojuszników.

Profil polityczny Freia

Frei wszedł do Bundestagu w 2013 roku i zbudował reputację osoby pracowitej, dobrze poinformowanej i sprawnej w zakulisowych negocjacjach. Koledzy opisują go jako osobę o przyjaznym tonie, ale bezkompromisową w kwestiach merytorycznych. Jako menedżer parlamentarny koordynował pracę wszystkich grup roboczych i stał się częstym gościem programów publicystycznych. Jego pierwszy rok na czele Urzędu Kanclerskiego spotkał się jednak z krytyką: niektórzy twierdzili, że nadal działał jak partyjny dyscyplinator, a nie koordynator rządowy, przez co jego nieskazitelna dotąd reputacja ucierpiała.

Reakcje w koalicji

Propozycja wywołała mieszane reakcje. Minister spraw zagranicznych Johann Wadephul (CDU) nazwał Freia „dokładnie właściwym człowiekiem” i stwierdził, że nie wyobraża sobie lepszego wyboru. Posłowie CDU z Brandenburgii również z zadowoleniem przyjęli tę decyzję; regionalny lider grupy Sebastian Steineke powiedział, że Frei „zawsze ma dla nas otwarte ucho” i wie, jak zorganizować pracę frakcji.

Lider FDP Wolfgang Kubicki zareagował jednak ironicznie, wskazując na długotrwałe niezadowolenie koalicji z pracy Urzędu Kanclerskiego pod kierownictwem Freia.

„Wewnętrzne niezadowolenie koalicji z pracy Urzędu Kanclerskiego pod kierownictwem Thorstena Freia było w Berlinie od dawna wyraźne. Powierzenie mu jeszcze ważniejszego stanowiska w koalicji jest niezwykłą decyzją. To nie będzie wyzwolenie dla Merza.”

Głosowanie i wakat w Urzędzie Kanclerskim

Frakcja parlamentarna zbierze się na specjalnym posiedzeniu w Berlinie w środę 29 lipca, aby wybrać nowego lidera. Menedżer parlamentarny Steffen Bilger spodziewa się wysokiej frekwencji i silnego poparcia dla Freia. Kwestia następstwa w Urzędzie Kanclerskim pozostaje otwarta; Merz zamierza podjąć decyzję „szybko”, ale nie przedstawiono żadnego nazwiska. Kręgi rządowe wskazują, że rozważana jest kandydatura kobiety, jednak uzyskanie zgody od preferowanej kandydatki okazało się trudne.

Ruch na rzecz stabilności

Szybka nominacja jest postrzegana jako próba skonsolidowania władzy przez Merza po miesiącach wewnętrznych napięć. Spahn, były minister zdrowia i rywal z ambicjami kanclerskimi, był koniecznym, ale trudnym partnerem. Instalując Freia, Merz zyskuje zaufanego sojusznika na czele frakcji parlamentarnej, która ma pełnić rolę korektora rządu, a nie tylko bezkrytycznego wykonawcy poleceń. Zmiana następuje w momencie, gdy koalicja forsuje szereg reform, a Merz ma nadzieję, że przetasowanie przyniesie spokój w podzielonym bloku CDU/CSU.