Feijóo zaostrza atak na hiszpańską „ley de nietos”, nazywając ją „inżynierią społeczną” bez „niewinnych celów”

Czym jest „ley de nietos”?

Przepis, będący częścią ustawy o pamięci demokratycznej z 2022 r., umożliwia potomkom Hiszpanów wygnanych podczas wojny domowej i represji frankistowskich uzyskanie hiszpańskiego obywatelstwa. Obejmuje również dzieci urodzone za granicą przez Hiszpanki, które utraciły obywatelstwo przez małżeństwo z cudzoziemcami przed 1978 r., oraz dorosłe dzieci osób, które uzyskały obywatelstwo na mocy ustawy o pamięci historycznej z 2007 r. Termin składania wniosków, pierwotnie dwuletni, został przedłużony o rok i zamknięty w październiku 2025 r., choć procesowanie nadal trwa. Według stanu na 31 marca 2026 r. Ministerstwo Polityki Terytorialnej poinformowało o 2,4 mln wniosków, 544 722 zatwierdzeniach i 306 000 zarejestrowanych obywateli.

Eskalacja oskarżeń Feijóo

Alberto Núñez Feijóo, lider opozycyjnej Partii Ludowej, na początku tygodnia oskarżył premiera Pedra Sáncheza o „ingeniería electoral” (inżynierię wyborczą) mającą na celu „produkowanie wyborców” przed wyborami powszechnymi w 2027 r. W piątek, przemawiając na forum PP w Castellón, przeszedł do terminu „ingeniería social” (inżynieria społeczna), twierdząc, że „nie ma niewinnych celów”. Feijóo połączył dane dotyczące ustawy o obywatelstwie, oddzielnego procesu regularizacji migrantów oraz wzrostu liczby mieszkańców urodzonych za granicą od 2018 r., aby stwierdzić, że Hiszpania stoi w obliczu napływu prawie 8 milionów osób. Ostrzegł, że państwu brakuje mieszkań, opieki zdrowotnej i usług publicznych, aby wchłonąć taką zmianę.

Ta inżynieria społeczna nie ma niewinnych celów.

Nie jesteśmy w stanie sobie z tym poradzić, nie mamy zdolności finansowych ani odpowiednich zasobów.

Napięcia i sprzeczności wewnątrz partii

Retoryka Feijóo wywołała niepokój w PP. Kilku działaczy partii zauważa, że kontrowersje odwracają uwagę od afer korupcyjnych rządu i ujawniają niespójności: Feijóo wcześniej popierał rozszerzenie obywatelstwa na potomków wygnańców. Podczas gdy partia oficjalnie zaprzecza zarzutom o oszustwa wyborcze, Feijóo w piątek oskarżył rząd o „zmianę spisu wyborców”. Rzecznik Borja Sémper wcześniej stwierdził, że partia nie kwestionuje czystości procesu, ale słowa lidera podtrzymały temat. Prezydent Madrytu Isabel Díaz Ayuso i Vox poszli dalej, pytając, czy rząd „próbuje nacjonalizować socjalistów”.

Kontekst europejski

Hiszpania nie jest jedynym krajem oferującym obywatelstwo potomkom osób, które utraciły je z powodów politycznych, rasowych lub religijnych. Niemcy i Austria mają podobne przepisy dla ofiar reżimu nazistowskiego. Portugalia, Włochy, Wielka Brytania, Węgry i Belgia również mają ustawy dotyczące historycznych niesprawiedliwości. Hiszpańska ustawa stała się jednak punktem zapalnym w polityce partyjnej, a obecne stanowisko PP stoi w sprzeczności z jego wcześniejszym stanowiskiem i szerszą praktyką europejską.

Geneza parlamentarna i modyfikacje

Przepis został przyjęty w lipcu 2022 r. przy poparciu PSOE, Podemos i kilku partii regionalnych, podczas gdy PP, Vox i inni głosowali przeciw. Sprzeciw PP w tamtym czasie koncentrował się na zastrzeżeniach ideologicznych i pakcie z EH Bildu, a nie na obawach wyborczych. Poprawka PP mająca wykluczyć orientację seksualną jako podstawę do uzyskania obywatelstwa została wycofana pod presją wewnętrzną. Później rząd wydał instrukcję rozszerzającą uprawnienia w sposób podobny do propozycji Ciudadanos, którą zarówno PP, jak i PSOE odrzuciły, z pominięciem parlamentu.