ExxonMobil podpisuje wstępne porozumienie w sprawie powrotu do Wenezueli po 19 latach

Pierwszy krok po niemal dwóch dekadach

ExxonMobil i rząd Wenezueli podpisały w Caracas memorandum o porozumieniu, o czym poinformowano 10 listopada 2026 r. Dokument otwiera amerykańskiemu koncernowi drogę do powrotu do kraju, który opuścił w 2007 r. W podpisaniu uczestniczyli p.o. prezydenta Delcy Rodríguez oraz Dan Ammann, prezes ExxonMobil Upstream. Firma przekazała, że z zadowoleniem przyjmuje możliwość oceny potencjalnych projektów wydobywczych wraz z rządem Wenezueli i państwowym koncernem naftowym PDVSA. Tego typu memoranda są zazwyczaj niewiążące, a „New York Times” podał, że umowa daje Exxonowi czas na rozważenie możliwości wydobywczych przed podjęciem zobowiązań. Exxon wycofał się po tym, jak rząd Hugo Cháveza znacjonalizował ostatnie prywatne pola naftowe, i od dawna domagał się odszkodowania za utracony majątek. Oświadczenie firmy określiło warunki ewentualnych inwestycji:

„To memorandum jest znaczącym pierwszym krokiem, jednak każda przyszła inwestycja wymagałaby stabilnej polityki, jasnych przepisów, silnej ochrony inwestycji oraz konkurencyjnych zwrotów.”

Rodríguez o znaczeniu umowy

Rodríguez opisała podpisanie dokumentu jako bardzo ważny krok, który jest efektem wielomiesięcznych negocjacji w sprawie skutecznego powrotu. Stwierdziła, że memorandum obejmuje pola naftowe typu brownfield i greenfield, posiadające miliardy baryłek rezerw, oraz że ExxonMobil dysponuje zdolnościami, technologią i kapitałem niezbędnymi do ich eksploatacji. Jej wypowiedź kontrastuje ze stanowiskiem z marca 2025 r., kiedy jako wiceprezydent u boku Maduro oskarżała ExxonMobil o spiskowanie przeciwko Wenezueli przez ponad dekadę. Ammann nazwał memorandum pierwszym krokiem w dłuższym procesie i dodał, że możliwości firmy w połączeniu z zasobami kraju przyniosą znaczące korzyści wszystkim stronom.

„Dzisiejsze podpisanie jest bardzo ważne.”

Presja z Waszyngtonu i nowe ramy prawne

Od czasu schwytania Nicolása Maduro w operacji wojskowej USA 3 stycznia, prezydent Donald Trump nakłania amerykańskie firmy energetyczne do inwestowania w Wenezueli. Rodríguez rządzi pod silną presją administracji Trumpa i poparła reformę prawa węglowodorowego, która otworzyła sektor naftowy na 100% kapitału prywatnego. W kwietniu informowała o spotkaniach z przedstawicielami ExxonMobil i ConocoPhillips, a także innych firm. Chevron, który nigdy nie opuścił Wenezueli, planuje podwoić tam wydobycie ropy w ciągu pięciu lat w ramach planu o wartości 7 mld USD; umowy ogłosiły również Eni i General Electric. Woods wcześniej nazywał kraj „nieinwestowalnym”, a w styczniu mówił, że konieczne będą znaczące zmiany w systemie handlowym i prawnym. Podczas telekonferencji dotyczącej wyników za trzeci kwartał 30 października ostrzegał przed nadmiernym optymizmem i zaznaczył, że firma nie zamierza się spieszyć.

„W tych obszarach dokonuje się postęp, pracujemy nad systemami fiskalnymi, prawnymi oraz ochroną inwestorów.”

Nierozwiązane roszczenia i co dalej

Exxon i ConocoPhillips opuściły Wenezuelę po odrzuceniu żądania Cháveza, by przekazać państwu większościową kontrolę nad ich działalnością, i od tamtej pory domagały się miliardów dolarów odszkodowania za wywłaszczenie. Deutsche Welle podało, że Woods wcześniej argumentował, iż przemysłu nie da się ożywić bez głębokich reform systemów politycznych i gospodarczych kraju. Memorandum nie rozwiązuje tych roszczeń i nie zobowiązuje firmy do inwestycji ani wydobycia. Własne oświadczenie Exxona uzależnia przyszłe inwestycje od stabilnej polityki i silnej ochrony. Kolejnym krokiem jest przekształcenie wstępnego tekstu w konkretne umowy, co według Rodríguez ma nastąpić wkrótce.