USA proponowały odmrożenie części rosyjskich aktywów w celu wznowienia rozmów o Ukrainie, Europa odmówiła

Propozycja USA

Financial Times poinformował w czwartek, 15 października, że Stany Zjednoczone zaproponowały uwolnienie części zamrożonych rosyjskich aktywów państwowych i objęcie ich amerykańskim nadzorem. Gazeta powołała się na cztery źródła i podała, że pomysł przedstawiono na początku października podczas rozmów w Miami. Jako autorów planu wskazano specjalnych wysłanników Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera, którzy współpracują z prezydentem Donaldem Trumpem. W spotkaniu w Miami wzięli udział przedstawiciele Stanów Zjednoczonych, Ukrainy, Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Unii Europejskiej oraz NATO.

Według FT Waszyngton przedstawił kilka sposobów na odblokowanie pieniędzy, w tym przeniesienie aktywów do specjalnego funduszu nadzorowanego przez Stany Zjednoczone. Przedstawiciel USA, wypowiadający się pod warunkiem zachowania anonimowości, powiedział, że mechanizmy uwolnienia i przeznaczenie środków są nadal przedmiotem dyskusji nad szerszym porozumieniem pokojowym. W ocenie amerykańskiej taki krok miałby skłonić Moskwę do wznowienia negocjacji pokojowych.

Europa odmawia

Europejscy uczestnicy rozmów w Miami odrzucili dwa elementy planu, podał FT: przekazanie kontroli nad aktywami Stanom Zjednoczonym oraz zwrot jakiejkolwiek ich części Rosji. Gazeta doniosła, że propozycja zaniepokoiła również urzędników europejskich i ukraińskich. Podnieśli oni pytania o intencje USA oraz o to, jak pomysł ten wpisuje się w odmienne podejście do wywierania presji na Rosję w celu zakończenia wojny.

Zamrożone aktywa i reakcja Kremla

Zachodnie rządy zamroziły około 260 mld euro rosyjskich aktywów państwowych po tym, jak Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na Ukrainę w 2022 roku, a większość tych pieniędzy znajduje się w Unii Europejskiej. UE nie przekazała tych funduszy Ukrainie. Zamiast tego wykorzystuje generowane przez nie dochody do wspierania Kijowa, a dochody te zabezpieczyły pożyczkę dla Ukrainy od Grupy Siedmiu (G7) w wysokości 45 mld euro. Przywódcy UE stwierdzili, że same aktywa zostaną przeznaczone na odbudowę Ukrainy, jeśli Rosja nie wypłaci reparacji wojennych.

Odblokowanie aktywów wymagałoby jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich UE, co według źródeł FT utrudnia realizację inicjatywy USA. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow powiedział w środę, 14 października, że Rosja podejmie wszelkie możliwe kroki prawne w celu odzyskania swoich aktywów.

Co pozostaje otwarte

Mechanizmy uwolnienia pieniędzy i ich ostateczne przeznaczenie pozostają nierozstrzygnięte i są powiązane z szerszymi rozmowami na temat kompleksowego porozumienia pokojowego. Europejski sprzeciw i wymóg jednomyślności oznaczają, że jakikolwiek ruch w sprawie zamrożonych aktywów zależy od porozumienia między rządami, które do tej pory sprzeciwiały się kluczowym elementom propozycji USA. Kreml już zasygnalizował, że zamierza dążyć do odzyskania aktywów na drodze prawnej.