Unijna agencja ds. cyberbezpieczeństwa ostrzega: hakerzy mogą wziąć na cel routery i sprzęty domowe

Ostrzeżenie z Brukseli

Juhan Lepassaar, dyrektor wykonawczy unijnej agencji ds. cyberbezpieczeństwa Enisa, powiedział we wtorek 10 listopada, że kolejnymi celami kampanii hakerskich mogą stać się domy prywatne. W rozmowie z AFP wskazał na niedawne ataki na lodówki przemysłowe w supermarketach i ostrzegł, że w następnej kolejności zagrożone mogą być routery oraz sprzęty gospodarstwa domowego. Tego samego dnia przedstawił Parlamentowi Europejskiemu raport Enisa na temat cyberbezpieczeństwa w UE za 2026 rok. Raport zaczyna się od pozytywnego akcentu: większość państw członkowskich wzmocniła swoje systemy obronne, jednak Unia pozostaje narażona na ataki.

W wywiadzie udzielonym w Brukseli Lepassaar wypowiedział się wprost:

„Bezpieczeństwo nie powinno i nie może być kwestią drugorzędną. Dziś były to lodówki, jutro mogą to być routery, a pojutrze sprzęty domowe i tak dalej.”

Silniejszy, ale nierówny indeks

Indeks Cyberbezpieczeństwa UE Enisa, opracowany zgodnie z dyrektywą NIS2, przyznaje Unii średnią ocenę 71,53 punktu na 100 możliwych za 2026 rok. Większość państw członkowskich osiągnęła dojrzały lub wyższy poziom cyberbezpieczeństwa, a dwa z nich znajdują się już na bardziej zaawansowanym etapie. Najlepsze wyniki odnotowano w zarządzaniu łańcuchem dostaw dla podmiotów kluczowych i ważnych (89,91 punktu) oraz w badaniach i rozwoju (79,24 punktu). Najsłabszymi punktami są edukacja (73,59 punktu dla szkolnictwa wyższego, ale 55,44 punktu dla szkół podstawowych i średnich) oraz zespoły reagowania na incydenty (54,76 punktu), gdzie wciąż utrzymują się różnice między 27 państwami.

Zarządzanie łańcuchem dostaw89,91

Badania i rozwój79,24

Szkolnictwo wyższe73,59

Szkolnictwo podstawowe i średnie55,44

Zespoły reagowania na incydenty54,76

Zarządzanie łańcuchem dostaw

89.91 punkty (0-100)

Badania i rozwój

79.24 punkty (0-100)

Szkolnictwo wyższe

73.59 punkty (0-100)

Szkolnictwo podstawowe i średnie

55.44 punkty (0-100)

Zespoły reagowania na incydenty

54.76 punkty (0-100)

Dane z tekstu artykułu

Zagrożenia rosną szybciej niż zdolności obronne

Raport opisuje zagrożenia jako znaczące i zmieniające się szybciej niż zdolność do reagowania na nie. Ideologia pozostaje głównym motywem incydentów cybernetycznych, napięcia geopolityczne nadal kształtują wrogie operacje, a działalność nastawiona na zysk ma duży wpływ na sytuację. Haktywiści wciąż dominują pod względem ogólnej liczby ataków. Sztuczna inteligencja zwiększa presję po obu stronach: zaawansowane modele, takie jak Mythos 5, potrafią szybciej znajdować i wykorzystywać luki w zabezpieczeniach, dając napastnikom przewagę. Obrońcom brakuje jednak wystarczającej liczby ekspertów, którzy potrafią korzystać z tych narzędzi i rozumieją związane z nimi ryzyko. Lepassaar nazwał to "podwójną luką kompetencyjną", zauważając, że zaawansowana sztuczna inteligencja przyspiesza ataki, podczas gdy obrońcy z trudem się adaptują.

Ataki na lodówki

Francja przypisała Iranowi falę ataków na lodówki w supermarketach, do których doszło w październiku. Lepassaar nie skomentował bezpośrednio tego przypisania. Stwierdził, że podmioty powiązane z państwami takimi jak Chiny, Iran, Korea Północna i Rosja atakują Europę, a niedawne incydenty dotyczące systemów chłodniczych w całej UE pokazują luki w działaniach operacyjnych oraz potrzebę szybszej wymiany informacji.

Pięć priorytetów na kolejny etap

Raport, opracowany we współpracy z Komisją Europejską i Grupą Współpracy NIS, wyznacza pięć priorytetów: skuteczniejsze egzekwowanie przepisów, poprawę zdolności operacyjnych i koordynacji kryzysowej, wzmocnienie odporności infrastruktury krytycznej, zarządzanie ryzykiem i zależnościami w łańcuchach dostaw w całej UE oraz inwestowanie w świadomość i umiejętności cyfrowe. Lepassaar podsumował to zadanie w następujący sposób:

„Musimy skonsolidować postępy i zaktualizować nasze strategie, aby sprostać coraz bardziej złożonemu krajobrazowi zagrożeń.”

W obszarze infrastruktury krytycznej 70% organizacji wskazuje na zgodność z przepisami jako główny czynnik napędzający inwestycje w cyberbezpieczeństwo. Enisa informuje również o nierównomiernych postępach między sektorami, których realia operacyjne nie są jednolite.