Kair podtrzymuje sprzeciw w Stambule

W piątek 23 października egipski minister spraw zagranicznych Badr Abdelatty spotkał się w Stambule ze swoim tureckim odpowiednikiem Hakanem Fidanem na marginesie obrad mechanizmu czterostronnego, w którym uczestniczą trzy kraje europejskie. Według egipskiego MSZ obaj politycy omówili sytuację w Libii, a Abdelatty powtórzył kategoryczny sprzeciw swojego kraju wobec ratyfikacji przez libijską Izbę Reprezentantów memorandum Turcja-Libia podpisanego w 2019 roku. Wezwał również do przestrzegania prawa międzynarodowego oraz Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 roku przy wyznaczaniu wyłącznych stref ekonomicznych i szelfów kontynentalnych, określając te zasady jako oparte na sprawiedliwości i równości między państwami.

Fidan, który przemawiał w Stambule po spotkaniu z przedstawicielami Egiptu, Pakistanu, Arabii Saudyjskiej, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch, stwierdził, że rozumie obawy Egiptu dotyczące Libii. Podkreślił, że konieczne są konsultacje, koordynacja i wspólne działania, aby odpowiedzieć na te obawy oraz wesprzeć wysiłki na rzecz bezpieczeństwa i stabilności w tym kraju. Dodał również, że Ankara wkrótce ogłosi bardzo dobre wieści dotyczące zjednoczenia rywalizujących frakcji we wschodniej i zachodniej Libii.

Propozycja Fidana a perspektywa grecka

Tureckie źródła dyplomatyczne przekazały stacji Skai, że Ankara co do zasady popiera współpracę wszystkich krajów regionu w tych kwestiach. Ten sam raport wskazuje, że Fidan zaproponował rozmowy między Turcją, Włochami i Egiptem, co wyklucza Grecję, mimo że sprzeciw Aten został wyraźnie odnotowany. „Kathimerini” podała, że propozycja obejmuje Turcję, Włochy, Egipt i Libię. Fidan miał przedstawić to stanowisko swojemu egipskiemu odpowiednikowi, zaznaczając, że jest to również stanowisko prezydenta Turcji.

„Podpisaliśmy memorandum o współpracy w 2019 roku. Od tego czasu minęło prawie siedem lat.”

Fidan argumentował, że porozumienie jest już prawnie wiążące i wyraził zdziwienie, że jego zatwierdzenie przez libijską Izbę Reprezentantów stało się tak kontrowersyjną kwestią. Dodał również, że wyraźnie dostrzega działania Grecji na szczeblu unijnym, które nazwał zrozumiałymi. Źródła dyplomatyczne Skai przedstawiły stanowisko Turcji jako otwartość na dialog, podczas gdy relacja Egiptu ze spotkania koncentrowała się na odrzuceniu porozumienia.

Egipski sprzeciw prawny

Sprzeciw Egiptu koncentruje się na ratyfikacji przez libijską Izbę Reprezentantów memorandum między rządem Fajeza as-Sarradża a Turcją. Przed spotkaniem Abdelatty udzielił wywiadu tureckiemu nadawcy TRT, w którym kategorycznie ocenił porozumienie z 2019 roku.

„Porozumienie z 2019 roku jest całkowicie nieważne i pozbawione jakiejkolwiek mocy prawnej.”

We wpisie na platformie X Abdelatty poinformował, że ratyfikacja była głównym tematem spotkania w Stambule i że powtórzył Fidanowi kategoryczny sprzeciw Egiptu. Odpowiedź Fidana, jak podają media egipskie i greckie, ograniczyła się do uznania obaw Egiptu i wezwania do kontynuowania dialogu. Raporty nie podają daty ani miejsca zaproponowanych przez Fidana rozmów i różnią się w kwestii tego, czy przy stole zasiadłaby Libia.