Polska wydaje 11 mld zł na program Aktywny Rodzic w ciągu dwóch lat

Rząd podsumowuje dwa lata programu

Premier Donald Tusk oraz wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej Aleksandra Gajewska spotkali się z rodzicami i dziećmi w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów 2 października 2026 r. Spotkanie było okazją do podsumowania dwulecia rządowego programu Aktywny Rodzic, potocznie nazywanego "babciowym". Program, uruchomiony 1 października 2024 r., ma wspierać rodziców dzieci poniżej trzeciego roku życia w łączeniu pracy zawodowej z opieką nad dziećmi. Dane rządowe zaprezentowane podczas wydarzenia wskazują, że państwo wypłaciło ponad 11 mld zł wsparcia dla 680 tys. dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy w ciągu pierwszych dwóch lat działania. Tusk podkreślił, że opieka nad małymi dziećmi jest jednym z najtrudniejszych wyzwań dla rodzin, wskazując, że polityka ta stanowi instytucjonalne uznanie dla babć, dziadków i krewnych pomagających pracującym rodzicom.

Bardzo mi zależało na tym projekcie. Nazywa się on formalnie Aktywny Rodzic, nie „babciowe”, ale rzeczywiście na początku, kiedy mówiliśmy o „babciowym”, chodziło przede wszystkim nie tylko o pieniądze, nie tylko o nowe miejsca w żłobkach, ale także o godne podejście do sprawy.

Trzy ścieżki wsparcia dla rodzin

Inicjatywa Aktywny Rodzic dzieli wsparcie państwa na trzy miesięczne świadczenia, zależne od sytuacji zawodowej rodziny. W ramach filaru „Aktywni rodzice w pracy” pracujący rodzice otrzymują 1500 zł miesięcznie na opłacenie niani, opiekuna dziennego lub zatrudnienie babci bądź dziadka do opieki domowej. Komponent „Aktywnie w żłobku” przekazuje do 1500 zł miesięcznie bezpośrednio na konta placówek żłobkowych w celu dofinansowania czesnego. W przypadku dzieci z niepełnosprawnościami oba świadczenia związane z aktywnością zawodową wzrastają do 1900 zł miesięcznie. Rodzice, którzy nie wracają do pracy, otrzymują 500 zł miesięcznie w ramach ścieżki „Aktywnie w domu”. Wszystkie świadczenia są wypłacane niezależnie od powszechnego świadczenia 800 Plus.

Rozwój sieci żłobków i debata o inflacji

Według ocen Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, finansowanie pomogło rozbudować infrastrukturę opieki wczesnodziecięcej w Polsce. Liczba gmin bez działającego żłobka, określanych w rejestrach rządowych jako „białe plamy”, spadła o 50% w latach 2024–2026. Obok wzrostu dostępności lokalnej, eksperci zwracają uwagę na kwestię siły nabywczej świadczeń. Dr Antoni Kolek, współtwórca polityki, wskazał, że inflacja obniżyła realną wartość miesięczną maksymalnego świadczenia o blisko 100 zł w ciągu ostatnich dwóch lat. Kolek zasugerował, aby rząd rozważył indeksację progów świadczeń, aby zapobiec dalszej utracie realnej wartości.

Najważniejsze jest to, co stoi za tymi liczbami, co państwo wiedzą najlepiej, bo za tym stoi poczucie bezpieczeństwa. To jest 680 tys. wypłaconych świadczeń, 680 tys. rodzin i ich historii, osób, które mogły wrócić do pracy, osób, które nie musiały wybierać między dzieckiem a pracą, które mogły zaangażować dziadków, poczuć się bezpiecznie i po prostu zdecydować się na założenie lub powiększenie rodziny.

Ewaluacja programu i odbiór przez rodziców

Beneficjenci obecni na spotkaniu w Kancelarii dzielili się praktycznymi doświadczeniami dotyczącymi wpływu dopłat na budżety domowe. Rodziny, takie jak Patrycja i Maciej z Poznania, wyjaśniły, że dofinansowanie żłobka pozwoliło obojgu partnerom utrzymać zatrudnienie przy jednoczesnym zapewnieniu opieki instytucjonalnej dla dziecka. Tusk zakończył sesję rocznicową, dziękując pracownikom ministerstwa oraz uczestniczącym rodzinom, zaznaczając, że polityka została zaprojektowana tak, aby zapewnić rodzicom realną elastyczność w wyborze preferowanego modelu opieki.