Polska bez funduszy na hangary dla sprzętu wojskowego za 120 mld zł z programu SAFE

Masowe zakupy uzbrojenia z kredytów SAFE

Pod koniec maja polski rząd podpisał ponad 60 kontraktów na zakup sprzętu wojskowego, finansowanych z unijnego instrumentu pożyczkowego SAFE. Polska jako pierwsze państwo członkowskie UE zawarła z Komisją Europejską umowę na kwotę do 43,7 mld euro w ramach tego mechanizmu. Początkowy pakiet podpisanych umów przekroczył 120 mld zł, co stanowi część całkowitej alokacji kraju wynoszącej ponad 180 mld zł. Kontrakty krajowe zostały zawarte przed majowym terminem, po którym kolejne zamówienia wymagają wspólnego udziału co najmniej dwóch państw członkowskich. Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, obsługiwany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, otrzymał już pierwszą transzę w wysokości około 6,5 mld euro, co stanowi 15% całkowitej puli pożyczkowej dla Polski.

Harmonogram dostaw i zakres kontraktów

Zgodnie z warunkami mechanizmu SAFE, wszystkie kontrakty na sprzęt realizowane przez Agencję Uzbrojenia muszą zostać sfinalizowane do końca 2030 r. Wiceminister Magdalena Sobkowiak-Czarnecka oraz wiceminister Cezary Tomczyk poinformowali, że ponad 47 mld zł przeznaczono na systemy artyleryjskie, w tym samobieżne haubice Krab i moździerze Rak. Kolejne 44 mld zł skierowano na systemy obrony powietrznej, takie jak system antydronowy San. Zakupy obejmą setki lub tysiące pojazdów kołowych i opancerzonych, systemy bezzałogowe oraz setki tysięcy sztuk amunicji artyleryjskiej kalibru 155 mm, które trafią do Wojska Polskiego w ciągu czterech lat.

Luka w budżecie budowlanym w dokumentach resortowych

Wewnętrzna korespondencja w Ministerstwie Obrony Narodowej wskazuje, że Plan Inwestycji Budowlanych (PIB) jest niedofinansowany o około 100%. Na 2026 r. resort przeznaczył na PIB 7,5 mld zł, co oznacza wzrost o blisko 10% w porównaniu z 2025 r. Dla porównania, planowane wydatki na nowy sprzęt w 2026 r. za pośrednictwem Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przekraczają 70 mld zł, a Plan Modernizacji Technicznej (PMT) obejmuje ponad 35 mld zł. Dokumenty wewnętrzne wskazują, że nie zabezpieczono środków finansowych na budowę infrastruktury niezbędnej dla sprzętu przybywającego w ramach pożyczek SAFE, co generuje roczny deficyt wynoszący co najmniej kilka miliardów złotych.

Ryzyko magazynowania i terminy budowy

Brak finansowania oznacza, że specjalistyczne obiekty magazynowe, takie jak schrony dla statków powietrznych, klimatyzowane magazyny amunicji z kontrolą wilgotności oraz garaże dla pojazdów, nie powstaną. Sprzęt wojskowy przechowywany w warunkach polowych narażony jest na przyspieszone zużycie, częstsze awarie oraz utratę gwarancji producenta. Budowa infrastruktury wojskowej wymaga zazwyczaj od dwóch do trzech lat na przygotowanie dokumentacji i realizację prac. Publicysta Rafał Ziemkiewicz porównał sytuację zakupową do polityki gospodarczej czasów PRL.

Chcieli, żeby było jak za Gierka, no to mają. Dokładnie takie sytuacje pamiętam z publikacji z czasów odwilży: licencje na maszyny kupione za ciężkie kredyty, które do niczego nie pasowały albo produkowały bezużyteczne rzeczy.

Ministerstwo Obrony Narodowej nie odpowiedziało na zapytania dotyczące planów finansowania niezbędnej infrastruktury.