EBOiR poszukuje co najmniej 500 mln euro na naprawę uszkodzonej osłony reaktora w Czarnobylu

Luka finansowa w wysokości co najmniej 500 mln euro

Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) informuje, że potrzebuje co najmniej 500 mln euro na naprawę Nowej Bezpiecznej Powłoki, ogromnej stalowej konstrukcji wzniesionej nad pozostałościami reaktora nr 4 w elektrowni w Czarnobylu na Ukrainie. Reaktor wybuchł w 1986 roku, a konstrukcja chroni obecnie te pozostałości, umożliwiając bezpieczne zarządzanie materiałami radioaktywnymi. Pozwala ona również na bezpieczne prowadzenie prac wewnątrz zniszczonej elektrowni. Bank ostrzega, że uszkodzenia spowodowane przez rosyjski atak dronów w lutym 2025 roku sprawiają, iż pilne naprawy są konieczne. Szacowany koszt jest kwotą minimalną, ponieważ szczegółowe oceny techniczne wciąż trwają. Państwa G7 zadeklarowały w październiku 260 mln euro, co pokrywa nieco ponad połowę kwoty uznawanej przez bank za niezbędną.

Szacowany koszt naprawy (co najmniej)500

Deklaracje G7 (październik)260

Szacowany koszt naprawy (co najmniej)

500 mln EUR

Deklaracje G7 (październik)

260 mln EUR

Dane z tekstu artykułu

Dlaczego termin jest istotny

Renaud-Basso powiedziała POLITICO, że uszkodzenia muszą zostać naprawione przed 2030 rokiem. Bez napraw wilgoć może spowodować korozję infrastruktury pod łukiem ochronnym, co sprawi, że zabezpieczenie materiałów radioaktywnych będzie trudniejsze i droższe. Bank twierdzi, że nie ma bezpośredniego zagrożenia i jak dotąd nie odnotowano nowego uwolnienia substancji radioaktywnych. Renaud-Basso odrzuciła sugestię, że problem dotyczy tylko Ukrainy, mówiąc:

„To nie jest problem Ukrainy.”

Argumentowała, że naprawy nie powinny być traktowane jako konkurencyjne wobec innych pilnych potrzeb Ukrainy, takich jak odbudowa infrastruktury energetycznej zniszczonej przez inwazję. Jej zdaniem rządy powinny postrzegać te środki jako inwestycję w międzynarodowe bezpieczeństwo jądrowe, której konsekwencje mogą wykraczać poza granice Ukrainy.

Kto płaci i kiedy

EBOiR zamierza zebrać pozostałe środki tak, aby prace naprawcze mogły rozpocząć się w 2028 roku; przewiduje się, że potrwają one około dwóch lat. Bank nie oczekuje, że Rosja zapłaci za szkody wyrządzone przez atak dronów, choć Renaud-Basso nie wykluczyła, że koszty te mogą zostać uwzględnione w przyszłych reparacjach wojennych. Zapytana o szerszą stawkę, ujęła to w ten sposób:

„Wszyscy powinni czuć się odpowiedzialni za bezpieczeństwo jądrowe na świecie.”

EBOiR jest wspólnie własnością Unii Europejskiej, Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz 77 innych krajów, w tym Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji. Bank został założony w 1991 roku, aby wspierać transformację gospodarczą w Europie Wschodniej po upadku komunizmu. Jest również jednym z głównych fundatorów projektów związanych z bezpieczeństwem jądrowym w Czarnobylu.

Harmonogram planu naprawczego

Sekwencja wydarzeń rozpoczyna się od ataku dronów w lutym 2025 roku, który uszkodził konstrukcję. W październiku 2026 roku państwa G7 zadeklarowały 260 mln euro. Bank planuje rozpocząć naprawy w 2028 roku, co według jego szacunków zajmie około dwóch lat. Do tego czasu osłona pozostaje uszkodzona, a bank podkreśla, że musi zostać naprawiona, zanim jej stan się pogorszy.