CPK ubiega się o ponad 63 mln euro z funduszy unijnych na kolej dużych prędkości

Trzy wnioski w ramach instrumentu „Łącząc Europę”

Centralny Port Komunikacyjny (CPK), spółka w całości należąca do Skarbu Państwa, złożyła do Komisji Europejskiej trzy wnioski o unijne dofinansowanie zadań w ramach programu Port Polska. Łączna wartość wnioskowanych środków przekracza 63 mln euro. Wnioski zostały złożone w ramach instrumentu „Łącząc Europę” (CEF 2 Reflow) na lata 2021–2027, który wspiera infrastrukturę transportową w Europie, stawiając inwestycje kolejowe wśród swoich priorytetów. Do rozdysponowania w ramach instrumentu pozostało 1,1 mld euro, a rozstrzygnięcie konkursu planowane jest na marzec 2027 r. Według CPK wnioski uzyskały akceptację Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Spółka wskazuje, że jest to ostatnia szansa na pozyskanie środków z CEF Transport w ramach obecnej perspektywy finansowej UE na lata 2021–2027.

Trzy projekty

Największy wniosek opiewa na 30 mln euro i dotyczy odcinka tunelu kolei dużych prędkości Łódź Fabryczna – Łódź Retkinia. Projekt ma być realizowany od 28 września 2026 r. do 30 września 2028 r. i obejmuje budowę komory podziemnej nr 5 (etap I) oraz drążenie odcinków tunelu I i II. Drugi wniosek dotyczy 3,23 mln euro na dokumentację przedprojektową dla połączeń transgranicznych (prace od 1 listopada 2026 r. do 30 października 2029 r.), w tym analizy popytu na trzech korytarzach. Trzeci wniosek opiewa na 30 mln euro i dotyczy rozpoczęcia prac fizycznych na dwutorowej linii dużych prędkości nr 85 między Warszawą a Łodzią Niciarnianą, w tym badań archeologicznych oraz robót ziemnych na odcinkach ZP2 i ZP3 (okres od 12 października 2026 r. do 31 grudnia 2030 r.). Dofinansowanie może pokryć do 85% kosztów w krajach korzystających z Funduszu Spójności i do 50% w pozostałych przypadkach, przy czym limit dla projektów realizowanych przez jedno państwo członkowskie wynosi 30 mln euro.

Luka finansowa i obecny harmonogram

Program inwestycyjny spółki zakładał pozyskanie 1,4 mld zł z funduszy unijnych na inwestycje kolejowe w latach 2024–2026, jednak do tej pory CPK pozyskało 264,3 mln zł. Łącznie od początku działalności spółka otrzymała 600 mln zł dofinansowania z UE. W latach 2024–2026 CPK nie otrzymało żadnych środków unijnych na kolej alokowanych na poziomie krajowym, a wszystkie fundusze pochodziły bezpośrednio z Brukseli. Raporty dotyczące programu wskazują na istotne luki finansowe, które mogą wpłynąć na harmonogram i doprowadzić do zmian w programie inwestycyjnym. Ministerstwo i CPK utrzymują, że ostateczne daty otwarcia lotniska oraz linii dużych prędkości pozostają niezmienione. Szczegółowe informacje, o które zwrócono się do resortu, nie zostały ujawnione w momencie publikacji.

Zgodnie z obecnym harmonogramem budowa nowego portu ma rozpocząć się w 2026 r., a obiekt ma zostać otwarty w 2032 r. Odcinek kolei dużych prędkości o długości około 130 km między Łodzią a Warszawą ma zostać ukończony do końca 2032 r., a fragmenty z Łodzi do Poznania i Wrocławia do 2035 r. Pociągi na tych trasach mają osiągać prędkość do 320 km/h. CPK przygotowuje również wniosek do programu FEnIKS o dotację w wysokości 70 mln zł na długoterminowe zaopatrzenie nowego lotniska. Spółka podaje, że przygotowywane wnioski w ramach CEF i FEnIKS mogą przekroczyć 350 mln zł oraz że bierze udział w pracach nad unijnymi ramami finansowymi na lata 2028–2034.

Stanowisko spółki

W swoim oświadczeniu spółka poinformowała, że aktywnie zabiega o unijne finansowanie na kolejne etapy inwestycji.

Port Polska aktywnie ubiega się o unijne finansowanie na kolejne etapy inwestycji.

Oświadczenie spółki wskazuje również, że z powodzeniem rozliczono cztery projekty w ramach instrumentu CEF i przygotowywane są kolejne dokumenty aplikacyjne.