Przysięga w Madrycie

Toni Comín, były kataloński minister zdrowia, który od 2017 roku mieszkał w Belgii, stawił się w czwartek, 22 października, przed Centralną Komisją Wyborczą (JEC). Komisja obraduje w gmachu Kongresu Deputowanych w Madrycie. Comín złożył tam przysięgę na hiszpańską konstytucję, co jest wymogiem prawnym przed objęciem mandatu w Parlamencie Europejskim, i odebrał zaświadczenie o wyborze na europosła Junts. Oświadczył, że uczynił to z obowiązku prawnego, z lojalności wobec mieszkańców Katalonii oraz w związku z mandatem z 1 października 2017 roku, kiedy to odbyło się nielegalne referendum niepodległościowe. Towarzyszyli mu prawnik Gonzalo Boye oraz poseł Junts Josep Pagès.

Orzeczenie sądu otwiera drogę

Comín zdobył jedyny mandat Junts w wyborach europejskich w czerwcu 2024 roku, jednak nigdy nie dopełnił wymaganych formalności, ponieważ nakaz aresztowania skutkowałby jego zatrzymaniem po przyjeździe do Hiszpanii. Miejsce pozostawało nieobsadzone, mimo że sprawował on mandat europosła w kadencji 2019–2024. W dniach poprzedzających 22 października sędzia Sądu Najwyższego Pablo Llarena potwierdził, że ustawa amnestyjna obejmuje zarzut sprzeniewierzenia środków, co wynika z niedawnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Llarena uchylił również nakazy aresztowania wobec Comína i Carlesa Puigdemonta. Lluís Puig powrócił w środę, 21 października, stając się pierwszym z trzech liderów przebywających poza Hiszpanią, który zdecydował się na powrót.

Przekroczenie granicy i pobyt w Madrycie

Comín przekroczył granicę z Francją w środę, 21 października, po raz pierwszy od dziewięciu lat wjeżdżając do Hiszpanii. W czwartek rano udał się na posterunek policji wewnątrz budynku Kongresu, aby odnowić nieważny hiszpański dowód osobisty. JEC wezwała go na godzinę 12:00 do sali Sert, a po spotkaniu rozmawiał z dziennikarzami, nie przyjmując pytań. Noc spędził poza Madrytem w domu znajomego. Nadal traktuje stolicę jako obce terytorium, na równi z Rzymem, Paryżem czy Amsterdamem, a do Kongresu przyjechała z nim siostra.

Wygnanie i planowany powrót

Comín stwierdził, że przyjazd do Madrytu nie kończy jego wygnania, które uzna za zakończone dopiero po powrocie do Katalonii w niedzielę. Doniesienia co do daty są rozbieżne; większość wskazuje na niedzielę, 25 października, podczas gdy „El Mundo” podaje 24 października. Planuje przekroczyć granicę pieszo, a relacje dotyczące trasy różnią się: „El País” opisuje ścieżkę nadmorską między Francją a okolicami Girony, natomiast „La Vanguardia” wspomina o górskiej przełęczy, której lokalizacji nie ujawnił. Po przekroczeniu granicy zamierza odwiedzić matkę i innych krewnych, a w poniedziałek ma go przyjąć zarząd Junts w siedzibie partii. W rozmowie z Rac1 po przekroczeniu granicy powiedział, że w tamtym momencie poczuł fizycznie, że wygrał, a wezwanie do Madrytu określił jako kaprys złego przegranego. Dodał również, że państwo przez dziewięć lat wykorzystywało przeciwko ruchowi niepodległościowemu środki karne, polityczne i szpiegowskie.

Tło i sprawy w toku

Comín urodził się w Barcelonie w 1971 roku, jest synem antyfrankistowskiego komunisty Alfonso Comína. Jego ścieżka polityczna wiodła przez kilka partii, od socjalistów, z ramienia których zasiadał w Parlamencie Katalonii, przez ERC, aż po Junts. Parlament Europejski prowadzi wewnętrzne postępowanie po tym, jak była współpracownica złożyła skargę o molestowanie seksualne, co Comín określił jako całkowicie nieprawdziwe.

Puigdemont i kontekst wyborczy

Carles Puigdemont jest obecnie jedynym z liderów, którzy pozostali w Belgii po 2017 roku i nie wrócili do kraju. Puigdemont może wrócić bez ryzyka aresztowania, ponieważ nakaz został uchylony, jednak jego otoczenie twierdzi, że nie wróci przed wyborami 29 listopada, ponieważ chce najpierw całkowicie wyjaśnić swoją sytuację prawną. Kortez są rozwiązane, a kampania przed wyborami 29 listopada trwa. Pieszy powrót Comína w niedzielę jest kolejnym zaplanowanym etapem.