Burmistrz Nowego Jorku rozważa aresztowanie Netanjahu podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ w związku z nakazem MTK
Zohran Mamdani prowadzi konsultacje prawne w sprawie zatrzymania premiera Izraela, na którym ciąży nakaz aresztowania wydany przez Międzynarodowy Trybunał Karny za zbrodnie wojenne w Strefie Gazy, podczas jego wrześniowej wizyty w Nowym Jorku.
Burmistrz Nowego Jorku Zohran Mamdani sprawdza, czy może nakazać aresztowanie premiera Izraela Benjamina Netanjahu, gdy ten przybędzie we wrześniu do Nowego Jorku na coroczne Zgromadzenie Ogólne ONZ. W wywiadzie dla „New York Timesa” opublikowanym 18 lipca Mamdani stwierdził, że Netanjahu „powinien trafić do Hagi” i nazwał go zbrodniarzem wojennym. Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) w Hadze wydał nakaz aresztowania Netanjahu w listopadzie, a główny prokurator Karim Khan oskarżył go o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości podczas kampanii wojskowej Izraela w Strefie Gazy. Kampania ta rozpoczęła się w odpowiedzi na atak Hamasu z 7 października 2023 r., w którym zginęło około 1200 osób, a ponad 200 wzięto jako zakładników.
Kwestia uprawnień prawnych
Mamdani przyznał, że nie ma pewności, czy posiada uprawnienia do wydania nowojorskiej policji polecenia zatrzymania zagranicznego szefa rządu. Poinformował, że prowadzi „aktywne dyskusje” z miejskimi urzędnikami ds. prawnych.
Cokolwiek prawo pozwala mi zrobić w Nowym Jorku, zrobimy, ale nie będziemy w tym celu tworzyć własnych przepisów.
Podczas kampanii wyborczej burmistrz obiecał, że wyśle miejską policję do wykonania nakazów MTK wobec przywódców takich jak Netanjahu czy prezydent Rosji Władimir Putin. Jeśli podejmie próbę realizacji tej groźby, może wejść w konflikt z prezydentem Donaldem Trumpem, z którym utrzymuje nieoczekiwanie poprawne relacje. Waszyngton nie uznaje MTK, a Trump w lutym 2025 r. nałożył na trybunał sankcje, nazywając jego działania „nielegalnymi”.
Sprzeciw Izraela i USA
Ambasador Izraela przy ONZ Danny Danon ostro skrytykował Mamdaniego, pisząc na platformie X, że burmistrz postanowił „podsycać wrogość i zdobywać nagłówki poprzez atakowanie Państwa Izrael” zamiast skupić się na rosnącym antysemityzmie w mieście. Danon podkreślił, że Netanjahu przyjedzie i przemówi przed zgromadzeniem.
To niczego nie zmieni. Premier Izraela Benjamin Netanjahu przyjedzie do Nowego Jorku, przemówi z dumą przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ i potwierdzi przed całym światem prawdę o Izraelu oraz jego niezłomnym prawie do obrony swoich obywateli.
Sam Netanjahu w wywiadzie dla nowojorskiego radia z Sidem Rosenbergiem oskarżył Mamdaniego o wspieranie Hamasu i stwierdził: „Myślę, że w głębi duszy nienawidzi Ameryki”. Ambasador USA przy ONZ Mike Waltz zbył zapowiedzi aresztowania jako „teatr polityczny”, argumentując, że ani USA, ani Izrael nie są stronami MTK, zasady ONZ gwarantują ochronę dyplomatyczną wizytującym przywódcom, a jurysdykcja w tej sprawie należy do władz federalnych, a nie miejskich.
Bilans Mamdaniego
Mamdani, lewicowy Demokrata i pierwszy muzułmański burmistrz miasta, od dawna jest krytykiem Izraela. Opisywał go jako „reżim apartheidu” i nazwał ofensywę w Strefie Gazy „ludobójstwem”. Jednocześnie potępił atak Hamasu z 7 października 2023 r. i wielokrotnie wypowiadał się przeciwko antysemityzmowi. Jego postawa spotkała się zarówno z poparciem aktywistów propalestyńskich, jak i potępieniem ze strony izraelskich urzędników oraz niektórych amerykańskich polityków.
- MTK wydaje nakaz aresztowania Netanjahu za zbrodnie wojenne w Strefie Gazy.
- Mamdani podczas kampanii wyborczej obiecuje aresztować Netanjahu, jeśli ten wjedzie do Nowego Jorku.
- Mamdani mówi „New York Timesowi”, że bada opcje prawne zatrzymania Netanjahu.
- Izraelski ambasador przy ONZ Danny Danon oskarża Mamdaniego o podsycanie wrogości i mówi, że Netanjahu i tak przemówi w ONZ.
- Netanjahu w wywiadzie radiowym mówi, że Mamdani „w głębi duszy nienawidzi Ameryki” i wspiera Hamas.
- Ambasador USA przy ONZ Mike Waltz nazywa rozmowy o aresztowaniu „teatrem politycznym” i powołuje się na immunitet dyplomatyczny.
- Zgromadzenie Ogólne ONZ zbiera się w Nowym Jorku; oczekuje się obecności Netanjahu.
Zgromadzenie Ogólne ONZ, coroczne spotkanie światowych przywódców, zaplanowano na wrzesień w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Nie jest jasne, czy analiza prawna Mamdaniego doprowadzi do wypracowania mechanizmu wykonania nakazu MTK, jednak spór przerodził się w awanturę dyplomatyczną na kilka tygodni przed wydarzeniem.
