Ilie Bolojan wyklucza koalicję PNL z PSD i podtrzymuje kandydaturę Mureșana w obliczu impasu politycznego

Impas i negocjacje gabinetowe

Tymczasowy premier Ilie Bolojan ogłosił 28 sierpnia 2026 r., że Rumunia pilnie potrzebuje w pełni umocowanego rządu, ostrzegając, że administracja tymczasowa trwa zbyt długo. Gabinet techniczny funkcjonował bez pełnej władzy wykonawczej przez ostatnie trzy miesiące zamykania Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (PNRR). Bolojan potwierdził, że Partia Narodowo-Liberalna (PNL) podtrzymuje nominację europosła Siegfrieda Mureșana na premiera, co stanowi wspólną propozycję wraz z Związkiem Zbawienia Rumunii (USR) oraz Demokratycznym Związkiem Węgrów w Rumunii (UDMR). Nieformalne rozmowy międzypartyjne podczas letniej przerwy parlamentarnej nie przyniosły formuły rządowej. Bolojan zauważył, że przeforsowanie rządu w parlamencie latem bez szerokiego poparcia było niemożliwe, ponieważ nie dało się zebrać nieobecnych ustawodawców.

Odrzucenie partnerstwa z PSD

Bolojan wykluczył wejście PNL w jakąkolwiek koalicję rządzącą z Partią Socjaldemokratyczną (PSD) oraz głosowanie w parlamencie za zatwierdzeniem gabinetu kierowanego przez PSD z ław opozycji. Lider PNL wskazał na postępowanie PSD w sprawie przepisów o płacach w sektorze publicznym, stwierdzając, że partia wycofała się z obietnic złożonych prezydentowi Nicușorowi Danowi podczas wcześniejszych negocjacji budżetowych. Argumentował, że nie ma gwarancji, iż PSD zmieni swoje podejście po powrocie do władzy wykonawczej, zwłaszcza w kwestii zobowiązań do kontrolowania wydatków publicznych do 2027 r. Bolojan podkreślił, że niezdanie tego testu politycznego grozi doprowadzeniem finansów publicznych do ślepego zaułka.

Rumunia potrzebuje rządu, to jest jasne. Ale pomyślcie, jak PSD okłamało prezydenta w sprawie ustawy płacowej, obiecało rzeczy, z których później się wycofało, uczestniczyło we wszystkich dyskusjach, a potem twierdziło, że nie wie, o czym rozmawiano. Jakie są gwarancje, że po wejściu do rządu zmienią swoje zachowanie? Żadnych gwarancji.

Opcje konstytucyjne i potencjalne przedterminowe wybory

Odnosząc się do perspektywy przedłużającego się paraliżu politycznego, Bolojan wskazał przedterminowe wybory jako jedyny środek konstytucyjny, jeśli partie nie porozumieją się w sprawie nowego rządu. Choć zauważył, że przedterminowe wybory stanowią standardową procedurę konstytucyjną w systemach demokratycznych, wyraził sceptycyzm co do ich przeprowadzenia w najbliższej przyszłości. Doniesienia medialne wskazywały na alternatywnych kandydatów na premiera, w tym Eugena Tomaca i Alexandru Nazare, którzy mieliby stanąć na czele gabinetu z ministrami z PSD, ale Bolojan odmówił oceny poszczególnych nazwisk do czasu, aż prezydent Nicușor Dan formalnie zwoła partie polityczne. Bolojan przyznał również, że UDMR może potencjalnie poprzeć rząd wspierany przez PSD, choć zaznaczył, że PNL i UDMR utrzymują konstruktywne relacje robocze.

Plany po zakończeniu mandatu i horyzont polityczny

Bolojan wskazał, że jego mandat tymczasowego premiera prawdopodobnie zakończy się we wrześniu 2026 r., kiedy to nowy rząd może objąć urząd. Reflektując nad swoją kadencją w Palatul Victoria, opisał miniony rok jako okres intensywnej presji związanej z jednoczesnymi kryzysami na rynkach energii, suszą rolniczą, konfliktem regionalnym i zarządzaniem gospodarczym powiązanym z europejskimi funduszami odbudowy. Po odejściu z urzędu premiera Bolojan planuje skupić swoje wysiłki na odbudowie zaufania wyborców do PNL przed wyborami parlamentarnymi i lokalnymi w 2028 r. Zapytany o potencjalny start w wyborach prezydenckich w 2030 r., odrzucił ten temat jako nieaktualny, potwierdzając swoje preferencje dla bezpośrednich ról wykonawczych nad obowiązkami parlamentarnymi czy ceremonialnymi.

Przez ostatni rok byłem pod ogromną presją, każdego dnia, od rana do nocy. Doświadczyłem praktycznie wszystkiego, co można było napotkać w kwestii kryzysów: od energii, suszy, wojen, problemów gospodarczych, po PNRR. To nie był łatwy okres, ale starałem się zrobić wszystko, co w mojej mocy, aby nasz kraj był w lepszej sytuacji w nadchodzących latach.