Trybunał Obrachunkowy wytyka błędy w zarządzaniu PJ pod kierownictwem Luísa Nevesa, prokuratura europejska bada kontrakty na 2,2 mln euro

Audyt rachunków PJ za 2023 rok

Portugalski Trybunał Obrachunkowy (TdC) zakończył audyt zarządzania finansami Polícia Judiciária za 2023 rok, wydając opinię „pozytywną z zastrzeżeniami”. Raport wskazał 11 zastrzeżeń, w tym nieprawidłowości w zamówieniach publicznych na dostawy paliwa z Petrogal oraz usługi podróżnicze z Clube Viajar, podpisanych w 2023 roku. Zwrócono również uwagę na „sytuacje nieregularne” w korzystaniu z kart kredytowych, brak funduszu na podróże i zakwaterowanie oraz przydział telefonów komórkowych. Audyt wykazał, że PJ stosowała wyłączone procedury przetargowe przy pracach z firmą Construbarcelos, powiązaną z ówczesnym dyrektorem Luísem Nevesem, a tylko pięć z 17 kontraktów o wartości 2,2 mln euro opublikowano w portalu zamówień publicznych. TdC uznał, że w niektórych przypadkach uzasadnienie wyłączenia procedur przetargowych było „niedostatecznie jasne i szczegółowe”. Mimo tych ustaleń sąd zdecydował o nienałożeniu sankcji finansowych na Nevesa ani jego zastępczynię, Luísę Proencę, wydając zamiast tego zalecenia dotyczące wzmocnienia mechanizmów kontroli. Audyt zakończono dopiero 17 grudnia 2025 roku z powodu opóźnień w dostarczeniu dokumentów.

Prokuratura europejska otwiera proces weryfikacji

Prokuratura Europejska (EPPO) wszczęła „proces weryfikacji” kontraktów między PJ a Construbarcelos, koncentrując się na możliwych nadużyciach finansowych z udziałem funduszy unijnych. Dochodzenie, o którym poinformowano 4 sierpnia 2026 roku, ma charakter wstępny i nie obejmuje środków inwazyjnych, takich jak zajęcie dokumentacji bankowej czy podsłuchy. EPPO zwróciła się o dokumenty do obecnego kierownictwa PJ, a dyrektor Carlos Cabreiro spotkał się z przedstawicielami EPPO. Dochodzenie dotyczy projektu efektywności energetycznej w siedzibie PJ w Guarda o wartości 4,33 mln euro, finansowanego z Planu Odbudowy i Odporności (PRR). Firma Construbarcelos otrzymała z PRR 973 000 euro na ten projekt, co stanowi największy pojedynczy kontrakt tej firmy z PJ. Pięć innych firm również otrzymało środki z PRR: MQT (530 000 euro), FXC Construções (388 000 euro), Encosta (299 000 euro), Eletro Solução (287 000 euro) oraz Variáveis Contínuas (279 000 euro).

Kontrakty i finansowanie

Między grudniem 2019 a wrześniem 2025 roku PJ podpisała 17 kontraktów z Construbarcelos o łącznej wartości około 2,2 mln euro na prace w Guarda, Évora i Porto. Według PJ tylko trzy z nich podlegały przetargowi publicznemu; w pozostałych przypadkach zastosowano wyłączenie procedur, powołując się na względy bezpieczeństwa. Projekt finansowany z PRR stanowi 43,6% całkowitej wartości zleceń przyznanych Construbarcelos. Luís Neves, który po kierowaniu PJ objął stanowisko ministra administracji wewnętrznej, stwierdził, że poznał właściciela firmy, João Carvalho, dopiero w 2023 roku, gdy wiele kontraktów już obowiązywało. Argumentował, że kontrakty z Construbarcelos stanowiły zaledwie 8% z łącznej kwoty 27 mln euro kontraktów PJ w tym okresie, a po spotkaniu z Carvalho udział ten spadł do 4%. PJ potwierdziła, że po wrześniu 2025 roku nie podpisano żadnych kolejnych kontraktów z Construbarcelos.

Reakcje i kontekst

Neves oświadczył, że jest „w pełni gotowy do współpracy z organami i udzielenia wszelkich wyjaśnień”, o które zostanie poproszony. Dodał:

Wszelkie zapytania, dochodzenia, inspekcje czy przesłuchania są zawsze mile widziane, ponieważ mają znaczenie dla wyjaśnienia prawdy.

EPPO nie potwierdziła prowadzenia dochodzenia, stwierdzając, że nie komentuje spraw w toku. Prawnik specjalizujący się w prawie karnym Rogério Alves wyjaśnił, że proces weryfikacji to wstępne sprawdzenie, często inicjowane informacjami publicznymi, które niekoniecznie wskazuje na nowe dowody. Dochodzenie to jest niezależne od wcześniejszego postępowania karnego prowadzonego przez portugalską prokuraturę w sprawie przyczepy z beczkami chemikaliów, zabezpieczonej podczas operacji antynarkotykowej, która trafiła do magazynu Construbarcelos.