Raport EAPN 2026: Andaluzja z najwyższym w Hiszpanii wskaźnikiem ryzyka ubóstwa na poziomie 34,7%

Sytuacja w kraju

Szesnasty raport „El Estado de la Pobreza” przygotowany przez EAPN-ES i opublikowany 15 października 2026 roku wskazuje, że wskaźnik AROPE (zagrożenie ubóstwem i/lub wykluczeniem) w Hiszpanii wyniósł w 2025 roku 25,7% populacji, co odpowiada 12,6 mln osób. Wskaźnik ten pozostaje stabilny w porównaniu z rokiem poprzednim, a autorzy raportu podkreślają, że w ciągu ostatnich 15 lat nigdy nie spadł poniżej 25%. Różnice regionalne sięgają 20 punktów procentowych, przy czym najgorsza sytuacja panuje na południu: Andaluzja (34,7%), Kastylia-La Mancha (34%) oraz Region Murcji (32,5%) odnotowują najwyższe wskaźniki AROPE, podczas gdy Kraj Basków (14,7%), Baleary (15,2%) i Nawarra (16,5%) notują najniższe.

Różnice regionalne

EAPN Andalucía zaprezentowała swój raport w Sewilli przed Międzynarodowym Dniem Walki z Ubóstwem, przypadającym 17 października. Wskaźnik AROPE w tym regionie wynosi 34,7%, co przekłada się na około trzy miliony osób i jest wynikiem o dziewięć punktów wyższym od średniej krajowej, mimo spadku o 0,9 punktu w stosunku do 2024 roku (około 67 tys. osób mniej). Wskaźnik ubóstwa na poziomie 27,7% (około 2,4 mln osób) spadł o 1,5 punktu, natomiast skrajne ubóstwo wynoszące 11,4% jest drugim najwyższym wynikiem w kraju. José Miguel Morales, przewodniczący EAPN w Andaluzji, tak ocenił wpływ pomocy publicznej:

Gdyby nie pomoc państwa, która stanowi tarczę socjalną, wskaźnik ubóstwa w Andaluzji wynosiłby 52%, czyli dotyczyłby ponad połowy populacji.

W Regionie Murcji wskaźnik AROPE wynosi 32,5%, co dotyczy blisko 515 tys. osób i jest wynikiem o 6,8 punktu wyższym od średniej krajowej. Ponad połowa mieszkańców (55,1%) zgłasza trudności z wiązaniem końca z końcem, a średni dochód na osobę wynoszący 12 554 euro rocznie jest najniższy w Hiszpanii. We Wspólnocie Walenckiej wskaźnik AROPE wzrósł do 30,7%, co dotyczy blisko 1,7 mln osób – o około 100 tys. więcej niż w roku poprzednim, kiedy wynosił 29,9%.

Wyspy i północny zachód

Na Wyspach Kanaryjskich wskaźnik AROPE wynosi 31,2% (około 704 tys. osób), a raport wskazuje na przełamanie trendu spadkowego z ostatnich czterech lat. Ubóstwo dzieci dotyka około 91 tys. najmłodszych, co jest wynikiem o 7,3 punktu wyższym od średniej krajowej. Średni dochód na osobę wynosi 1185 euro miesięcznie, czyli o 117 euro mniej niż średnia krajowa, a najbogatsze 10% społeczeństwa zarabia 8,6 razy więcej niż najbiedniejsze 10%. W Kastylii i León EAPN CyL odnotowuje wskaźnik ubóstwa na poziomie 19,8%, co po raz pierwszy przewyższa średnią krajową wynoszącą 19,5%, podczas gdy 30,9% dzieci jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem. Óscar Castro, przewodniczący EAPN w Kastylii i León, stwierdził:

Celem nie może być zarządzanie ubóstwem, lecz dążenie do jego wyeliminowania.

Mieszkalnictwo i nierówności

W skali kraju 43,6% osób wynajmujących mieszkania po cenach rynkowych jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem. W Madrycie wskaźnik AROPE wynosi 19,4%, co jest jednym z najniższych wyników w kraju, jednak najbogatsze 20% mieszkańców posiada ponad pięciokrotnie wyższe dochody niż najbiedniejsze 20%. Na Balearach 37,8% mieszkańców zmaga się z trudnościami finansowymi, a wskaźnik AROPE na poziomie 15,2% obejmuje około 190 tys. osób, co oznacza spadek o jeden punkt. Osoby zagrożone ubóstwem wydają 41,2% swoich dochodów na mieszkanie, czyli 2,5 razy więcej niż średnia dla wszystkich mieszkańców Balearów (16,4%).